ยาลดไข้ บรรเทาอาการปวดระดับเล็กน้อยถึงปานกลาง
กินห่างกันอย่างน้อย 4-6 ชั่วโมง (ไม่ควรเกิน 8 เม็ด หรือ 4,000 มก. ต่อวัน)
พบแพ้ได้น้อยมาก
โรคตับอักเสบรุนแรง ผู้ที่เคยแพ้ยานี้
ห้ามกินยาเกินขนาดหรือกินพร่ำเพรื่อเด็ดขาด เพราะเป็นพิษต่อตับรุนแรง ห้ามใช้ร่วมกับแอลกอฮอล์
เก็บที่อุณหภูมิห้อง พ้นแสงแดด
ยาคลายกล้ามเนื้อ + ลดอาการปวด
กินหลังอาหาร วันละ 3 ครั้ง (เช้า-กลางวัน-เย็น)
ปากแห้ง ตาพร่า ง่วงซึม ใจสั่น ปัสสาวะลำบาก
โรคต้อหิน ต่อมลูกหมากโต ลำไส้อุดตัน โรคกล้ามเนื้ออ่อนแรง (MG)
ยาทำให้ง่วงนอนมาก ห้ามขับรถหรือดื่มแอลกอฮอล์ ระวังการลื่นล้มในผู้สูงอายุ
เก็บที่อุณหภูมิห้อง
ยาปฏิชีวนะ ฆ่าเชื้อแบคทีเรีย (เช่น ทอนซิลอักเสบ ผิวหนังติดเชื้อ)
กินตอนท้องว่าง (ก่อนอาหาร 1 ชม. หรือหลัง 2 ชม.) และต้องกินให้ครบโดส
คลื่นไส้ ท้องเสีย ผื่นคัน อาการแพ้ยารุนแรง (Anaphylaxis)
ผู้ที่มีประวัติแพ้ยากลุ่ม Penicillin
หากกินแล้วมีอาการหน้าบวม ปากบวม หายใจไม่ออก มีผื่นเห่อ ให้หยุดยาและไป รพ. ด่วน
เก็บที่อุณหภูมิห้อง
ยาลดความดันโลหิตสูง และรักษาภาวะหัวใจล้มเหลว
กินตอนเช้าก่อนอาหาร (ยาดูดซึมดีสุดตอนท้องว่าง)
ไอแห้งๆ เวียนศีรษะ หน้ามืด ความดันตก
สตรีมีครรภ์ ประวัติบวมที่หน้า/คอจากยากลุ่ม ACEI
หากมีอาการไอแห้งรุนแรงจนรบกวนชีวิตประจำวันหรือการนอน ให้แจ้งแพทย์เพื่อพิจารณาเปลี่ยนยา
เก็บที่อุณหภูมิห้อง ป้องกันความชื้น
ยารักษาโรคจิตเภท และบรรเทาอาการคลื่นไส้อาเจียนรุนแรง
กินตามแพทย์สั่ง
ง่วงซึม กล้ามเนื้อเกร็ง ตาค้าง ปากแห้ง ท้องผูก หน้ามืด
ผู้ป่วยโคม่า กดระบบประสาทรุนแรง โรคพาร์กินสัน
ยาทำให้ผิวหนังไวต่อแสงแดด ควรทาครีมกันแดด ระวังการขับขี่ยานพาหนะ
เก็บที่อุณหภูมิห้อง
ยาระงับปวดชนิดเสพติด (มักใช้บรรเทาปวดที่รุนแรงมาก)
กินเฉพาะเวลาปวดรุนแรง ตามแพทย์สั่งเป๊ะ
ง่วงซึม คลื่นไส้ อาเจียน วิงเวียน ท้องผูก กดการหายใจ
หอบหืดรุนแรง กำลังใช้ยารักษาซึมเศร้ากลุ่ม MAOI (เสี่ยงอันตรายถึงชีวิต)
ยาเสพติดให้โทษและเป็นยาควบคุมพิเศษ ห้ามใช้นานเกินกำหนดเพราะเสี่ยงเสพติด
เก็บในที่มิดชิด/ตู้เซฟ
ยากันชัก และยานอนหลับ (ปัจจุบันใช้น้อยลง)
กินวันละ 1 ครั้ง (มักให้กินก่อนนอนเพราะทำให้ง่วง)
ง่วงซึมมาก ซึมเศร้า สับสน (ในผู้สูงอายุ) สมาธิสั้น (ในเด็ก)
โรคตับรุนแรง โรคพอร์ไฟเรีย (Porphyria) ภาวะกดการหายใจ
ห้ามหยุดยาเองกะทันหันเพราะจะทำให้ชักกำเริบรุนแรง ยาตีกับยาอื่นเยอะมาก
เก็บที่อุณหภูมิห้อง
ยากันชัก
กินพร้อมหรือไม่พร้อมอาหารก็ได้ แต่ต้องกินสม่ำเสมอตรงเวลา ห้ามเคี้ยว/บด
เหงือกบวมหนา ขนดก เดินเซ ตากระตุก สับสน
ผู้ป่วยหัวใจเต้นช้าผิดปกติชนิด Heart block
ต้องแปรงฟันและรักษาสุขอนามัยช่องปากให้ดีเพื่อลดปัญหาเหงือกบวม ห้ามเปลี่ยนยี่ห้อยาเองเด็ดขาด
เก็บที่อุณหภูมิห้อง
ยาลดน้ำตาลในเลือด รักษาเบาหวาน (ช่วยเพิ่มความไวต่ออินซูลิน)
กินวันละ 1 ครั้ง พร้อมหรือไม่พร้อมอาหารก็ได้
บวมน้ำ น้ำหนักตัวเพิ่ม ปวดเกร็งกล้ามเนื้อ เพิ่มความเสี่ยงกระดูกหักในสตรี
ภาวะหัวใจล้มเหลวรุนแรง โรคตับรุนแรง มะเร็งกระเพาะปัสสาวะ
หากมีปัสสาวะเป็นเลือด หรือเจ็บปวดเวลาปัสสาวะ ให้รีบพบแพทย์
เก็บที่อุณหภูมิห้อง
ยารักษาอาการกล้ามเนื้อกระตุก (Myoclonus) และเพิ่มการไหลเวียนเลือดในสมอง (บำรุงสมอง/วิงเวียน)
กินก่อนหรือหลังอาหาร
กระสับกระส่าย หงุดหงิดง่าย นอนไม่หลับ น้ำหนักขึ้น
โรคไตวายระยะสุดท้าย มีเลือดออกในสมอง โรคฮันติงตัน
ใช้อย่างระมัดระวังในผู้ป่วยที่มีภาวะเลือดออกง่าย หรือต้องผ่าตัด
เก็บที่อุณหภูมิห้อง
ยาแก้ปวดอักเสบข้อ (NSAIDs) ชนิดออกฤทธิ์ยาวนาน
กินวันละ 1 ครั้ง หลังอาหารทันที และดื่มน้ำตามมากๆ
ระคายเคืองกระเพาะอาหารรุนแรง ปวดท้อง เลือดออกในทางเดินอาหาร
แผลในกระเพาะอาหาร หอบหืดจากยาแก้ปวด สตรีมีครรภ์ไตรมาส 3
ยามีฤทธิ์กัดกระเพาะรุนแรง ไม่เหมาะกับผู้สูงอายุ ห้ามใช้พร้อมยาแก้ปวด NSAIDs ตัวอื่น
เก็บที่อุณหภูมิห้อง
ยาป้องกันไมเกรน
มักให้กินก่อนนอน หรือกินวันละ 3 ครั้ง (ยาทำให้ง่วงมาก)
ง่วงซึมมาก เจริญอาหาร น้ำหนักตัวเพิ่มขึ้น ปากแห้ง
ต้อหินมุมปิด ต่อมลูกหมากโต
ยานี้ไม่ได้ใช้เพื่อระงับอาการปวดไมเกรนที่กำเริบแล้ว แต่ใช้กินทุกวันเพื่อป้องกันไม่ให้ปวด
เก็บที่อุณหภูมิห้อง
ยาต้านเกล็ดเลือด ป้องกันหลอดเลือดหัวใจอุดตันซ้ำ (มักใช้ร่วมกับ Aspirin)
กินวันละ 1 ครั้ง พร้อมหรือไม่พร้อมอาหารก็ได้
เลือดออกง่าย รอยช้ำจ้ำเลือด เลือดกำเดาไหล
มีเลือดออกในร่างกายรุนแรง ประวัติเคยเป็นโรคหลอดเลือดสมองแตก/ตีบ (Stroke/TIA)
ห้ามหยุดยาเองเด็ดขาด (เสี่ยงหัวใจขาดเลือดซ้ำและเสียชีวิต) แจ้งทันตแพทย์ก่อนทำฟันทุกครั้ง
เก็บในภาชนะบรรจุเดิม พ้นความชื้น
ยาลดระดับคอเลสเตอรอลในเลือด
กินวันละ 1 ครั้ง เวลาใดก็ได้ (ไม่จำเป็นต้องก่อนนอน)
ปวดกล้ามเนื้อ ปวดศีรษะ อ่อนเพลีย คลื่นไส้
โรคตับที่กำลังกำเริบ สตรีมีครรภ์ และสตรีให้นมบุตร
ผลข้างเคียงเรื่องปวดกล้ามเนื้อพบน้อยกว่ายาลดไขมันตัวอื่น แต่หากปวดรุนแรงให้รีบพบแพทย์
เก็บที่อุณหภูมิห้อง
ยาถ่ายพยาธิใบไม้ พยาธิตัวตืด พยาธิตืดหมูในสมอง
กลืนทั้งเม็ดพร้อมน้ำมากๆ ควรกินพร้อมอาหาร
วิงเวียน ปวดศีรษะ ปวดท้อง คลื่นไส้ อ่อนเพลีย
ผู้ที่มีพยาธิตืดหมูที่ตา (Ocular cysticercosis) กำลังใช้ยา Rifampin
ยามีรสขมจัด ห้ามเคี้ยวเพราะจะทำให้อาเจียน ห้ามขับรถหลังกินยา
เก็บที่อุณหภูมิห้อง
ยาลดความดันโลหิต และรักษาอาการต่อมลูกหมากโต
มื้อแรกต้องกินก่อนนอน เพื่อป้องกันอาการหน้ามืดรุนแรง
วิงเวียน หน้ามืดเวลาลุกขึ้น ใจสั่น อ่อนเพลีย ปวดศีรษะ
ผู้ที่เคยแพ้ยากลุ่มนี้
เวลาลุกขึ้นยืนหรือนั่ง ต้องค่อยๆ ทำช้าๆ เสมอ เพื่อป้องกันความดันตกวูบ
เก็บที่อุณหภูมิห้อง
ยาสเตียรอยด์ ลดการอักเสบ กดภูมิคุ้มกัน รักษาภูมิแพ้รุนแรง
กินหลังอาหารเช้าทันที (ระคายกระเพาะ)
เจริญอาหาร น้ำหนักขึ้น หน้าบวม กระสับกระส่าย กระเพาะอาหารอักเสบ
ผู้ที่ติดเชื้อราหรือไวรัสรุนแรงในร่างกาย (เช่น อีสุกอีใส)
ห้ามหยุดยากะทันหันหากใช้นานเกิน 1-2 สัปดาห์ (ต้องให้แพทย์ค่อยๆ ลดยา)
เก็บในที่แห้ง พ้นแสงแดด
แก้ปวดเส้นประสาทรุนแรง ยากันชัก ลดอาการวิตกกังวล
กินพร้อมหรือไม่พร้อมอาหารก็ได้ วันละ 2 ครั้ง
ง่วงซึม เวียนศีรษะ น้ำหนักขึ้น ปากแห้ง บวมน้ำ
ผู้ที่แพ้ยานี้
มีฤทธิ์เสพติดและถูกนำไปใช้ผิดประเภทได้บ่อย ต้องควบคุมโดยแพทย์ ห้ามหยุดยาเอง
เก็บที่อุณหภูมิห้อง
ยาขับกรดยูริก ป้องกันโรคเก๊าท์กำเริบ (เพิ่มการขับออกทางปัสสาวะ)
กินพร้อมอาหาร ดื่มน้ำตามมากๆ ตลอดวัน
คลื่นไส้ เบื่ออาหาร ปวดศีรษะ ปัสสาวะบ่อย
ผู้ที่มีประวัตินิ่วในไตชนิดกรดยูริก โรคไตเสื่อมรุนแรง ผู้ที่กำลังมีเก๊าท์กำเริบ
ต้องดื่มน้ำเยอะๆ เพื่อป้องกันการเกิดนิ่วในไต ห้ามกินร่วมกับยา Aspirin เพราะจะหักล้างฤทธิ์กัน
เก็บที่อุณหภูมิห้อง
ยาลดความดัน ลดอาการใจสั่น ป้องกันไมเกรน ลดความตื่นเต้น (เวที)
กินก่อนอาหารหรือตอนท้องว่าง
เวียนศีรษะ หัวใจเต้นช้า นอนไม่หลับ มือเท้าเย็น ฝันร้าย
โรคหอบหืดรุนแรง ภาวะหัวใจล้มเหลว หัวใจเต้นช้าผิดปกติ
ห้ามหยุดยาเองทันที อาจบดบังอาการน้ำตาลตกในผู้ป่วยเบาหวาน (ทำให้ไม่รู้ว่าน้ำตาลตก)
เก็บที่อุณหภูมิห้อง
รักษาภาวะไทรอยด์เป็นพิษ
กินวันละ 3 ครั้ง (ทุก 8 ชั่วโมง) พร้อมอาหาร
ผื่นคัน ปวดข้อ ตับอักเสบ เม็ดเลือดขาวต่ำ
แพ้ยานี้ ตับอักเสบรุนแรง
หากกินแล้วมีไข้ เจ็บคอ ให้รีบพบแพทย์ด่วน (เป็นสัญญาณอันตรายของภาวะเม็ดเลือดขาวต่ำ)
เก็บที่อุณหภูมิห้อง
ยาลดคัดจมูกรุนแรง (ยาควบคุมพิเศษ)
กินเมื่อมีอาการ ห้ามกินใกล้เวลานอนเด็ดขาด
ใจสั่น นอนไม่หลับ กระสับกระส่าย ความดันโลหิตสูงขึ้น
ความดันโลหิตสูงรุนแรง โรคหลอดเลือดหัวใจตับ กำลังใช้ยา MAOI
ยาทำให้นอนไม่หลับและใจสั่น ระวังการนำไปใช้ผิดประเภท (สารตั้งต้นยาเสพติด)
เก็บที่อุณหภูมิห้อง
ยารักษาวัณโรค (ต้องกินร่วมกับยาตัวอื่นเสมอ)
กินวันละ 1 ครั้ง หลังอาหาร
ปวดข้อ (จากกรดยูริกสูง) ตับอักเสบ คลื่นไส้ เบื่ออาหาร
โรคตับรุนแรง โรคเก๊าท์ที่กำลังกำเริบ
หากมีอาการตาเหลือง ตัวเหลือง คลื่นไส้อาเจียนมาก ให้รีบพบแพทย์ (สัญญาณตับอักเสบ)
เก็บที่อุณหภูมิห้อง
รักษาโรคกล้ามเนื้ออ่อนแรง (Myasthenia Gravis - MG)
ต้องกินยาตรงเวลาเป๊ะตามที่แพทย์สั่งระดับนาที (พร้อมอาหาร/นม)
ปวดมวนท้อง ท้องเสีย คลื่นไส้ น้ำลาย/เหงื่อออกมาก กล้ามเนื้อกระตุก
ลำไส้อุดตัน ทางเดินปัสสาวะอุดตัน
การกินยาเลทหรือผิดเวลา จะทำให้กล้ามเนื้ออ่อนแรงจนอาจหยุดหายใจได้ทันที
เก็บที่อุณหภูมิห้อง ป้องกันความชื้น
