ยาฉีด/วัคซีน

Paclitaxel (พาคลิแทกเซล)

สรรพคุณ

ยาเคมีบำบัด รักษามะเร็งเต้านม มะเร็งรังไข่ มะเร็งปอด

วิธีใช้

หยดเข้าหลอดเลือดดำ

ผลข้างเคียงที่พบได้

ผมร่วง ชาปลายมือปลายเท้า ปวดเมื่อยกระดูก/กล้ามเนื้อรุนแรง เม็ดเลือดขาวต่ำ

ห้ามใช้ในกรณี

ผู้ป่วยที่มีภาวะเม็ดเลือดขาวต่ำรุนแรง ผู้ที่แพ้ยานี้รุนแรง

ข้อควรระวังสำคัญ

มีความเสี่ยงแพ้ยารุนแรง (ช็อก) ในช่วงแรกที่เริ่มหยดยา ต้องให้ยาแก้แพ้และสเตียรอยด์ป้องกันล่วงหน้าเสมอ

การเก็บรักษา

เก็บอุณหภูมิห้อง พ้นแสง (ยาผสมแล้วต้องใช้ขวดและสายน้ำเกลือชนิดพิเศษ)

ยาฉีด/วัคซีน

Pantoprazole Injection (แพนโทปราโซล ฉีด)

สรรพคุณ

ยาลดกรดชนิดฉีด รักษาแผลเลือดออกในกระเพาะอาหารหรือลำไส้

วิธีใช้

ฉีดพุชเข้าหลอดเลือดดำช้าๆ หรือผสมน้ำเกลือหยด

ผลข้างเคียงที่พบได้

ปวดศีรษะ ท้องเสีย หลอดเลือดดำอักเสบตรงจุดที่ฉีด

ห้ามใช้ในกรณี

ผู้ที่เคยแพ้ยากลุ่ม PPIs

ข้อควรระวังสำคัญ

ยามีความคงตัวดีกว่า Omeprazole เล็กน้อย แต่ก็ควรฉีดทันทีหลังผสมเสร็จ

การเก็บรักษา

ยาผงเก็บอุณหภูมิห้อง ป้องกันแสง

ยาฉีด/วัคซีน

Paracetamol Injection (พาราเซตามอล ฉีด)

สรรพคุณ

ยาลดไข้ บรรเทาปวดชนิดฉีด (มักใช้หลังผ่าตัดในผู้ป่วยที่ยังกินยาไม่ได้)

วิธีใช้

หยดเข้าหลอดเลือดดำ (ใช้เวลาดริปประมาณ 15 นาที)

ผลข้างเคียงที่พบได้

ปวดบริเวณที่ฉีด ความดันโลหิตตก (หากหยดเร็วเกินไป) พิษต่อตับ

ห้ามใช้ในกรณี

ผู้ป่วยโรคตับอักเสบรุนแรง หรือตับวาย

ข้อควรระวังสำคัญ

ในผู้ป่วยน้ำหนักน้อยกว่า 50 กก. ต้องคำนวณขนาดยาตามน้ำหนักตัวอย่างระมัดระวัง ห้ามให้ทั้งขวด (เสี่ยงตับวาย)

การเก็บรักษา

เก็บอุณหภูมิห้อง ไม่ต้องแช่เย็น

ยาฉีด/วัคซีน

Pethidine Injection (เพทิดีน)

สรรพคุณ

ยาระงับปวดชนิดเสพติด (ปานกลางถึงรุนแรง เช่น ปวดนิ่ว ปวดเจ็บครรภ์คลอด)

วิธีใช้

ฉีดเข้าหลอดเลือดดำช้าๆ หรือฉีดเข้ากล้ามเนื้อ

ผลข้างเคียงที่พบได้

คลื่นไส้ อาเจียน วิงเวียน หน้ามืด กดการหายใจ ท้องผูก

ห้ามใช้ในกรณี

ผู้ป่วยหอบหืดรุนแรง กำลังใช้ยาซึมเศร้ากลุ่ม MAOI (เสี่ยงอันตรายถึงชีวิต)

ข้อควรระวังสำคัญ

เป็นยาควบคุมพิเศษ หากใช้ในผู้ป่วยโรคไต ยาจะสะสมและกระตุ้นให้เกิดอาการชักได้ (ปัจจุบันจึงพยายามเลี่ยงไปใช้ยาอื่น)

การเก็บรักษา

เก็บในตู้เซฟยาเสพติด

ยาฉีด/วัคซีน

Phenytoin Injection (ฟีนิทอยน์ / Dilantin)

สรรพคุณ

ยากันชักแบบฉีดฉุกเฉิน (ระงับอาการชักต่อเนื่อง)

วิธีใช้

ฉีดเข้าหลอดเลือดดำช้าๆ

ผลข้างเคียงที่พบได้

ความดันโลหิตตก หัวใจเต้นผิดจังหวะ บวมแดง ปวดแสบตรงที่ฉีด

ห้ามใช้ในกรณี

ผู้ที่มีภาวะหัวใจเต้นช้าผิดปกติรุนแรง (Heart block)

ข้อควรระวังสำคัญ

ห้ามผสมกับน้ำเกลือที่มีน้ำตาล (ต้องใช้ NSS เท่านั้น) และห้ามฉีดเร็วเด็ดขาด เพราะความดันจะตกและหัวใจอาจหยุดเต้น

การเก็บรักษา

เก็บที่อุณหภูมิห้อง

ยาฉีด/วัคซีน

Phytomenadione / Vitamin K1 (วิตามินเค 1)

สรรพคุณ

วิตามินเคชนิดฉีด (รักษาภาวะเลือดออกง่าย หรือใช้เป็นยาแก้พิษยาวาร์ฟาริน)

วิธีใช้

ฉีดเข้าใต้ผิวหนัง หรือเส้นเลือดดำช้าๆ

ผลข้างเคียงที่พบได้

ปวดบวมตรงที่ฉีด หน้าแดง เหงื่อออก การรับรสเปลี่ยน

ห้ามใช้ในกรณี

ผู้ที่เคยแพ้ยานี้

ข้อควรระวังสำคัญ

ห้ามฉีดเข้าหลอดเลือดดำอย่างรวดเร็วเด็ดขาด เพราะมีความเสี่ยงสูงที่จะเกิดปฏิกิริยาแพ้รุนแรง (Anaphylaxis-like) จนช็อก

การเก็บรักษา

เก็บอุณหภูมิห้อง ป้องกันแสงอย่างเคร่งครัด

ยาฉีด/วัคซีน

Piperacillin + Tazobactam (ทาโซซิน / Tazocin)

สรรพคุณ

ยาปฏิชีวนะฉีด ฆ่าเชื้อแบคทีเรียดื้อยารุนแรงแบบครอบจักรวาล (มักใช้ใน ICU)

วิธีใช้

หยดเข้าหลอดเลือดดำ

ผลข้างเคียงที่พบได้

ท้องเสีย คลื่นไส้ ผื่นคัน ค่าการทำงานของไต/ตับสูงขึ้น

ห้ามใช้ในกรณี

ผู้ที่แพ้ยากลุ่ม Penicillin หรือ Cephalosporin อย่างรุนแรง

ข้อควรระวังสำคัญ

หากผู้ป่วยมีประวัติแพ้ยาฆ่าเชื้อ ต้องซักประวัติให้ละเอียดและเฝ้าระวังผื่นแพ้หลังให้ยา

การเก็บรักษา

ยาผงเก็บอุณหภูมิห้อง

ยาฉีด/วัคซีน

Potassium Chloride / KCl (โพแทสเซียม คลอไรด์)

สรรพคุณ

ยาเสริมเกลือแร่ (รักษาภาวะโพแทสเซียมในเลือดต่ำรุนแรง)

วิธีใช้

ต้องผสมเจือจางในน้ำเกลือ และหยดเข้าหลอดเลือดดำช้าๆ เท่านั้น

ผลข้างเคียงที่พบได้

ปวดแสบเส้นเลือดอย่างมากขณะหยดยา หัวใจเต้นผิดจังหวะ

ห้ามใช้ในกรณี

ผู้ที่มีภาวะโพแทสเซียมในเลือดสูง ไตวายรุนแรง

ข้อควรระวังสำคัญ

🚨 อันตรายสูงสุด: ห้ามฉีดพุช (Push) ยาเข้มข้นเข้าเส้นเลือดโดยตรงเด็ดขาด!!! (หัวใจจะหยุดเต้นทันทีและเสียชีวิต)

การเก็บรักษา

เก็บที่อุณหภูมิห้อง (มักเก็บแยกชั้นหรือติดป้ายเตือนสีแดงในตู้ยา)

ยาฉีด/วัคซีน

Pralidoxime / 2-PAM (พราลิโดกซิม)

สรรพคุณ

ยาถอนพิษ (Antidote) จากยาฆ่าแมลงกลุ่มออร์กาโนฟอสเฟต (Organophosphate)

วิธีใช้

หยดเข้าหลอดเลือดดำช้าๆ

ผลข้างเคียงที่พบได้

วิงเวียน ตาพร่ามัว มองเห็นภาพซ้อน ใจสั่น กล้ามเนื้อเกร็ง

ห้ามใช้ในกรณี

ผู้ป่วยที่ได้รับพิษจากยาฆ่าแมลงกลุ่มคาร์บาเมต (Carbamate) เพียงอย่างเดียว

ข้อควรระวังสำคัญ

มักต้องใช้ร่วมกับยา Atropine เสมอ ห้ามฉีดเร็วเกินไปเพราะอาจทำให้หัวใจหยุดเต้น

การเก็บรักษา

เก็บที่อุณหภูมิห้อง

ยาฉีด/วัคซีน

Propofol (โพรโพฟอล)

สรรพคุณ

ยาสลบชนิดฉีด (น้ำยาสีขาวขุ่นคล้ายน้ำนม) ใช้ดมยาสลบหรือให้ผู้ป่วยหลับใน ICU

วิธีใช้

ฉีดหรือหยดเข้าหลอดเลือดดำโดยวิสัญญีแพทย์

ผลข้างเคียงที่พบได้

ความดันโลหิตตก กดการหายใจ ปวดแสบเส้นเลือดตอนฉีด

ห้ามใช้ในกรณี

ผู้ที่แพ้ไข่ ถั่วเหลือง หรือผลิตภัณฑ์จากถั่วเหลือง (ตัวยาทำจากอิมัลชันไขมัน)

ข้อควรระวังสำคัญ

เป็นยาอันตรายที่ทำให้หยุดหายใจได้ทันที ห้ามใช้หากไม่มีแพทย์และเครื่องช่วยหายใจเตรียมพร้อม

การเก็บรักษา

เก็บที่อุณหภูมิห้อง (ไม่เกิน 25°C) ห้ามแช่แข็ง

ยาฉีด/วัคซีน

Protamine Sulfate (โปรตามีน ซัลเฟต)

สรรพคุณ

ยาต้านพิษ (Antidote) สำหรับแก้ฤทธิ์ยาละลายลิ่มเลือด Heparin

วิธีใช้

ฉีดเข้าหลอดเลือดดำช้าๆ มากๆ (ไม่เกิน 50 mg ในเวลา 10 นาที)

ผลข้างเคียงที่พบได้

ความดันโลหิตตกรุนแรง หัวใจเต้นช้า ร้อนวูบวาบ หายใจลำบาก

ห้ามใช้ในกรณี

ไม่มีข้อห้ามในภาวะเลือดออกรุนแรงจาก Heparin

ข้อควรระวังสำคัญ

🚨 หากฉีดเร็วเกินไปจะทำให้ความดันตก ช็อก และหัวใจหยุดเต้น ต้องมอนิเตอร์สัญญาณชีพอย่างใกล้ชิด

การเก็บรักษา

เก็บตู้เย็น (2-8°C) ห้ามแช่แข็ง