ยาฉีดรักษาโรคข้ออักเสบรูมาตอยด์รุนแรง หรือพายุไซโตไคน์ (COVID-19 รุนแรง)
หยดเข้าหลอดเลือดดำ หรือฉีดใต้ผิวหนัง
เพิ่มความเสี่ยงการติดเชื้อ ค่าตับสูงขึ้น เม็ดเลือดขาวต่ำ
ผู้ป่วยที่กำลังมีการติดเชื้อรุนแรง
ยาตัวนี้อาจกดภูมิและบดบังอาการไข้ได้ ต้องเฝ้าระวังอาการหนาวสั่น ซึ่งเป็นสัญญาณของการติดเชื้อที่ซ่อนอยู่
เก็บตู้เย็น (2-8°C) ห้ามแช่แข็ง
ยาสลายลิ่มเลือด (ใช้ฉุกเฉินในโรคหลอดเลือดสมองตีบหรือหัวใจขาดเลือด)
หยดเข้าหลอดเลือดดำโดยแพทย์ (ต้องใช้ภายใน 3-4.5 ชั่วโมงแรกหลังมีอาการ)
เลือดออกในสมอง เลือดออกตามอวัยวะต่างๆ รุนแรง
มีเลือดออกในสมอง ความดันโลหิตสูงวิกฤต เพิ่งได้รับการผ่าตัดใหญ่
เป็นยาความเสี่ยงสูงมากที่สุด ต้องให้ใน ICU หรือแผนกฉุกเฉินที่มีแพทย์ดูแลใกล้ชิดเท่านั้น
ยาผงเก็บอุณหภูมิห้องหรือตู้เย็นตามฉลาก (เมื่อผสมแล้วต้องใช้ทันที)
ยาต้านไวรัสชนิดฉีด รักษาเริม งูสวัด ที่รุนแรงหรือลุกลามเข้าสมอง
หยดเข้าหลอดเลือดดำช้าๆ อย่างน้อย 1 ชั่วโมง
เส้นเลือดอักเสบ คลื่นไส้ ไตวาย (หากหยดเร็วเกินไป)
ผู้ที่แพ้ยานี้
ผู้ป่วยต้องได้รับสารน้ำ (น้ำเกลือ) เข้าเส้นเลือดอย่างเพียงพอ เพื่อป้องกันยาตกตะกอนอุดตันในไต
เก็บที่อุณหภูมิห้อง
วัคซีนกระตุ้นภูมิคุ้มกัน คอตีบ บาดทะยัก ไอกรน
ฉีดเข้ากล้ามเนื้อ (ใช้กระตุ้นในเด็กโต ผู้ใหญ่ และสตรีมีครรภ์)
ปวด บวม แดงบริเวณที่ฉีด มีไข้ อ่อนเพลีย
เคยมีอาการแพ้รุนแรงจากวัคซีน หรือมีอาการทางสมองหลังฉีดเข็มก่อนหน้า
หากมีไข้สูงเฉียบพลัน ควรเลื่อนการฉีดออกไปก่อนจนกว่าจะหาย
เก็บตู้เย็น (2-8°C) ห้ามแช่แข็งเด็ดขาด
ยาฉีดรักษาภาวะหัวใจเต้นเร็วผิดปกติ (SVT)
แพทย์จะฉีดพุช (Push) เข้าเส้นเลือดดำอย่างรวดเร็วมาก (1-2 วินาที)
หน้าแดง แน่นหน้าอก หายใจลำบากชั่วขณะ รู้สึกเหมือนหัวใจหยุดเต้น
โรคหอบหืดรุนแรง หัวใจเต้นช้าผิดปกติชนิด Heart block
ผู้ป่วยมักจะรู้สึกไม่สบายหน้าอกอย่างมากหรือวูบขณะเดินยา (เป็นอาการชั่วคราวจากยา ไม่ต้องตกใจ)
เก็บอุณหภูมิห้อง ไม่แช่แข็ง
รักษาอาการแพ้รุนแรงเฉียบพลัน (Anaphylaxis) และใช้กู้ชีพหัวใจหยุดเต้น (CPR)
ฉีดเข้ากล้ามเนื้อหน้าขา (สำหรับแก้แพ้) หรือเส้นเลือดดำฉุกเฉิน (สำหรับกู้ชีพ)
ใจสั่น หัวใจเต้นเร็วมาก มือสั่น ปวดศีรษะ ความดันพุ่ง
ไม่มีข้อห้ามในภาวะฉุกเฉินเพื่อช่วยชีวิต
การนำยาความเข้มข้นสูงไปฉีดเข้าเส้นเลือดโดยตรง(กรณีแก้แพ้) อาจทำให้หัวใจเต้นผิดจังหวะรุนแรงจนเสียชีวิตได้
เก็บอุณหภูมิห้อง พ้นแสงแดด
ยาปฏิชีวนะชนิดฉีด ฆ่าเชื้อแบคทีเรียแกรมลบรุนแรงในโรงพยาบาล
หยดเข้าเส้นเลือดดำ หรือฉีดเข้ากล้ามเนื้อ
พิษต่อไต (ค่าไตสูงขึ้น) พิษต่อหู (หูอื้อ ทรงตัวไม่ได้ สูญเสียการได้ยิน)
ผู้ที่มีประวัติแพ้ยากลุ่ม Aminoglycosides สตรีมีครรภ์
ต้องเฝ้าระวังการทำงานของไตและการได้ยินอย่างใกล้ชิดตลอดการให้ยา
เก็บที่อุณหภูมิห้อง
ยาขยายหลอดลมชนิดฉีด รักษาหอบหืดกำเริบรุนแรง
หยดเข้าหลอดเลือดดำช้าๆ
ใจสั่น หัวใจเต้นเร็วผิดจังหวะ คลื่นไส้ อาเจียน ชัก (หากยาเกินขนาด)
ผู้ป่วยโรคแผลในกระเพาะอาหารรุนแรง หรือแพ้ยานี้
ห้ามฉีดพุชเข้าเส้นเลือดเร็วๆ เด็ดขาด เพราะจะทำให้หัวใจหยุดเต้น
เก็บที่อุณหภูมิห้อง ป้องกันแสง
ยาฉีดรักษาภาวะหัวใจเต้นผิดจังหวะรุนแรง / กู้ชีพ (CPR)
ฉีดหรือหยดเข้าหลอดเลือดดำ
ความดันโลหิตตก หัวใจเต้นช้า หลอดเลือดดำอักเสบรุนแรง (Phlebitis)
ผู้ที่มีภาวะหัวใจเต้นช้าผิดปกติชนิดรุนแรง (Heart block)
ยาระคายเคืองเส้นเลือดมาก ควรให้ทางหลอดเลือดดำเส้นใหญ่ (Central line) หากทำได้
เก็บอุณหภูมิห้อง พ้นแสง
ยาฆ่าเชื้อราชนิดฉีดที่ออกฤทธิ์รุนแรง (ชนิดดั้งเดิม หรือ ชนิด Liposomal)
หยดเข้าหลอดเลือดดำช้าๆ (2-6 ชั่วโมง)
ไข้สูง หนาวสั่นรุนแรงขณะให้ยา พิษต่อไต ระดับโพแทสเซียมในเลือดต่ำรุนแรง
ผู้ที่มีประวัติแพ้ยานี้อย่างรุนแรง
มักต้องให้ยาแก้แพ้ (CPM) ยาลดไข้ และสเตียรอยด์ ก่อนเริ่มหยดยาเสมอ เพื่อลดผลข้างเคียงเรื่องไข้สั่น
เก็บตู้เย็น (2-8°C) ป้องกันแสง
ยาปฏิชีวนะชนิดฉีด ฆ่าเชื้อแบคทีเรีย (เยื่อหุ้มสมองอักเสบ ติดเชื้อทางเดินปัสสาวะ)
ฉีดเข้าเส้นเลือดดำ หรือกล้ามเนื้อ
ผื่นแพ้ยา คลื่นไส้ ท้องเสีย
ผู้ที่มีประวัติแพ้ยาเพนิซิลลิน (Penicillin)
หลังผสมยาแล้วตัวยาจะเสื่อมสภาพไวมาก (ภายใน 1 ชม.) ต้องรีบฉีดทันที
ยาผงเก็บอุณหภูมิห้อง
ยาหย่อนกล้ามเนื้อ (ใช้ร่วมกับยาสลบเพื่อใส่ท่อช่วยหายใจ หรือใน ICU)
ฉีดเข้าหลอดเลือดดำ
ความดันตก หัวใจเต้นเร็ว หลอดลมหดเกร็ง (เนื่องจากการหลั่งฮิสตามีน)
ผู้ที่เคยแพ้ยานี้
ยาไม่มีฤทธิ์ทำให้หลับ! ผู้ป่วยจะรู้ตัวแต่ขยับไม่ได้ ต้องให้ยานอนหลับ/ยาสลบร่วมด้วยเสมอ และต้องมีเครื่องช่วยหายใจพร้อม
เก็บตู้เย็น (2-8°C) ห้ามแช่แข็ง
ยาฉีดรักษาภาวะหัวใจเต้นช้าผิดปกติฉุกเฉิน หรือใช้ถอนพิษสารเคมีกำจัดแมลง
ฉีดเข้าเส้นเลือดดำ หรือกล้ามเนื้อ
ปากแห้ง คอแห้ง ตาพร่า ม่านตาขยาย หัวใจเต้นเร็ว ปัสสาวะคั่ง
โรคต้อหินมุมปิด ลำไส้อุดตัน
ผู้ป่วยจะตาพร่าสู้แสงไม่ได้ชั่วคราว และอาจมีอาการกระสับกระส่าย (ถ้ายาเกินขนาด)
เก็บอุณหภูมิห้อง
ยาปฏิชีวนะชนิดฉีด รักษาโรคปอดอักเสบติดเชื้อรุนแรง หรืออุ้งเชิงกรานอักเสบ
หยดเข้าหลอดเลือดดำช้าๆ อย่างน้อย 1 ชั่วโมง
ปวดแสบเส้นเลือดบริเวณที่หยดยา คลื่นไส้ ท้องเสีย หัวใจเต้นผิดจังหวะ
แพ้ยากลุ่ม Macrolide ประวัติตับอักเสบจากยานี้
ห้ามฉีดพุช (Push) เข้าเส้นเลือดดำโดยตรงเด็ดขาด ต้องผสมน้ำเกลือและหยดช้าๆ
ยาผงเก็บอุณหภูมิห้อง
ยาเคมีบำบัด รักษามะเร็งต่อมน้ำเหลือง มะเร็งอัณฑะ มะเร็งปากมดลูก
ฉีดเข้าเส้นเลือดดำ กล้ามเนื้อ หรือใต้ผิวหนัง
พังผืดที่ปอด (เป็นอันตรายถึงชีวิต) ไข้ หนาวสั่น ผิวหนังคล้ำขึ้น
ผู้ที่มีการทำงานของปอดบกพร่องรุนแรง สตรีมีครรภ์
ยาเป็นพิษต่อปอดสูงมาก ต้องตรวจการทำงานของปอด (PFT) และ X-ray ปอดอย่างสม่ำเสมอ
เก็บตู้เย็น (2-8°C)
ยาเคมีบำบัดและยามุ่งเป้า รักษามะเร็งเม็ดเลือดขาว (Multiple Myeloma)
ฉีดเข้าใต้ผิวหนัง (หน้าท้อง/ต้นขา) หรือเส้นเลือดดำ
ชาปลายมือปลายเท้า คลื่นไส้ เกล็ดเลือดต่ำ ท้องเสีย
แพ้ส่วนประกอบของยาหรือธาตุโบรอน
หากมีอาการชา หรือปวดแปลบคล้ายไฟช็อตที่มือและเท้ามากขึ้น ต้องรีบแจ้งแพทย์
เก็บอุณหภูมิห้อง พ้นแสง (เจ้าหน้าที่ต้องเตรียมในตู้ปลอดเชื้อ)
ยาชาเฉพาะที่ชนิดออกฤทธิ์นาน (มักใช้บล็อกหลังผ่าตัด หรือผ่าคลอดบุตร)
ฉีดเข้าช่องไขสันหลัง หรือฉีดบล็อกรอบเส้นประสาท
ความดันโลหิตตก (มักเกิดหลังบล็อกหลัง) ขาชาขยับไม่ได้ชั่วคราว ปัสสาวะไม่ออก
ผู้ที่แพ้ยาชาชนิด Amide มีการติดเชื้อบริเวณที่จะแทงเข็ม
มีพิษต่อหัวใจรุนแรงกว่ายาชาตัวอื่น ห้ามฉีดเข้าเส้นเลือดดำเด็ดขาด (หัวใจอาจหยุดเต้น)
เก็บที่อุณหภูมิห้อง
รักษาภาวะแคลเซียมในเลือดต่ำรุนแรง หรือใช้ปกป้องหัวใจในภาวะโพแทสเซียมสูง
ฉีดเข้าหลอดเลือดดำช้าๆ
ความดันตก หัวใจเต้นผิดจังหวะ (ถ้าฉีดเร็วไป) รู้สึกร้อนวูบวาบตามตัว
ผู้ที่มีภาวะแคลเซียมในเลือดสูง หรือกำลังได้รับยา Digoxin
ระวังยาออกหรือรั่วนอกเส้นเลือดเด็ดขาด เพราะแคลเซียมจะกัดเนื้อเยื่อจนตายและเป็นแผลรุนแรงมาก
เก็บที่อุณหภูมิห้อง
ยาเคมีบำบัด รักษามะเร็งรังไข่ มะเร็งปอด
หยดเข้าหลอดเลือดดำ
กดไขกระดูก (เกล็ดเลือดต่ำ) คลื่นไส้อาเจียน พิษต่อไต (แต่น้อยกว่า Cisplatin)
ผู้ป่วยโรคไตวายรุนแรง หรือมีภาวะเลือดออกรุนแรง
ต้องติดตามผลเลือดสม่ำเสมอ เพื่อดูภาวะเกล็ดเลือดต่ำและป้องกันเลือดออก
เก็บอุณหภูมิห้อง ป้องกันแสง
ยาฆ่าเชื้อราชนิดฉีด (รักษาเชื้อราในกระแสเลือด หรือดื้อยาตัวอื่น)
หยดเข้าหลอดเลือดดำช้าๆ (อย่างน้อย 1 ชั่วโมง)
ไข้ หนาวสั่น หลอดเลือดดำอักเสบ ค่าตับผิดปกติ หน้าแดงรุ่มๆ
ผู้ที่แพ้ยานี้
ห้ามผสมยากับสารละลายที่มีน้ำตาล (Dextrose) เด็ดขาด ต้องผสมกับ NSS (น้ำเกลือ) หรือ Sterile water เท่านั้น
เก็บตู้เย็น (2-8°C)
ยาปฏิชีวนะฉีด ฆ่าเชื้อแบคทีเรีย (มักใช้เพื่อป้องกันการติดเชื้อก่อนผ่าตัด)
ฉีดเข้าเส้นเลือดดำ หรือกล้ามเนื้อ
ปวดบริเวณที่ฉีด ผื่นคัน ท้องเสีย หลอดเลือดอักเสบ
แพ้ยากลุ่ม Cephalosporin
ระมัดระวังในผู้ที่เคยแพ้ยา Penicillin แบบรุนแรง
ยาผงเก็บอุณหภูมิห้อง
ยาปฏิชีวนะฉีด ฆ่าเชื้อแบคทีเรียดื้อยา (มักใช้รักษาการติดเชื้อรุนแรงในโรงพยาบาล)
ฉีดเข้าเส้นเลือดดำ หรือกล้ามเนื้อ
ท้องเสีย ผื่นคัน ปวดศีรษะ
ผู้ที่แพ้ยากลุ่ม Cephalosporin
ระวังอาการทางระบบประสาท (สับสน ชัก) โดยเฉพาะในผู้ป่วยโรคไตที่ไม่ได้ปรับขนาดยาให้เหมาะสม
ยาผงเก็บอุณหภูมิห้อง
ยาปฏิชีวนะฉีด ฆ่าเชื้อแบคทีเรียดื้อยา (ติดเชื้อในช่องท้อง ทางเดินหายใจ ทางเดินปัสสาวะ)
หยดเข้าหลอดเลือดดำ หรือฉีดกล้ามเนื้อ
ท้องเสีย ผื่นคัน การแข็งตัวของเลือดผิดปกติ (เลือดออกง่าย)
ผู้ที่แพ้ยากลุ่ม Penicillin หรือ Cephalosporin
ห้ามดื่มแอลกอฮอล์เด็ดขาดระหว่างใช้ยาและหลังหยุดยา 5 วัน (จะทำให้เกิดภาวะ Disulfiram-like reaction: หน้าแดง ใจสั่น หายใจลำบาก)
ยาผงเก็บอุณหภูมิห้อง
ยาปฏิชีวนะฉีด ฆ่าเชื้อแบคทีเรียรุนแรง (ปอดอักเสบ เยื่อหุ้มสมองอักเสบ)
ฉีดเข้าเส้นเลือดดำ หรือกล้ามเนื้อ
ปวดบริเวณที่ฉีด ท้องเสีย
ผู้ที่แพ้ยากลุ่ม Cephalosporin
ปลอดภัยและนิยมใช้ในเด็กทารกมากกว่า Ceftriaxone (เพราะไม่ทำให้ดีซ่านแย่ลง)
ยาผงเก็บอุณหภูมิห้อง พ้นแสง
