ยาปฏิชีวนะฉีด (ครอบคลุมเชื้อแบคทีเรียไร้ออกซิเจน มักใช้ในแผลอักเสบช่องท้อง/ลำไส้)
ฉีดเข้าเส้นเลือดดำ หรือกล้ามเนื้อ
เส้นเลือดอักเสบ ปวดบริเวณที่ฉีด ท้องเสีย
ผู้ที่แพ้ยากลุ่ม Cephalosporin
ระวังในผู้ที่เคยมีประวัติแพ้ยา Penicillin
ยาผงเก็บอุณหภูมิห้อง
ยาปฏิชีวนะฉีด ฆ่าเชื้อแบคทีเรีย (เด่นเรื่องการฆ่าเชื้อดื้อยา Pseudomonas)
ฉีดเข้าเส้นเลือดดำ หรือกล้ามเนื้อ
ปวดบริเวณที่ฉีด ผื่นคัน ท้องเสีย
แพ้ยากลุ่ม Cephalosporin
ระวังในผู้ที่เคยแพ้ยา Penicillin
ยาผงเก็บอุณหภูมิห้อง
ยาปฏิชีวนะฉีด ฆ่าเชื้อแบคทีเรียรุนแรง (ข้อดีคือฉีดแค่วันละ 1 ครั้งได้)
ฉีดเข้าเส้นเลือดดำ หรือกล้ามเนื้อ
ปวดบริเวณที่ฉีดมาก ท้องเสีย นิ่วในถุงน้ำดีเทียม
ทารกแรกเกิดที่มีภาวะตัวเหลืองรุนแรง แพ้ยากลุ่ม Cephalosporin
ห้ามผสมหรือให้ยาทางสายน้ำเกลือร่วมกับสารละลายที่มีแคลเซียม (เช่น Ringer's Lactate) เด็ดขาด ยาจะตกตะกอนอันตราย
ยาผงเก็บอุณหภูมิห้อง
ยาแก้แพ้ชนิดฉีด (รักษาลมพิษรุนแรง แมลงสัตว์กัดต่อย แพ้ยา)
ฉีดเข้าเส้นเลือดดำช้าๆ หรือฉีดเข้ากล้ามเนื้อ
ง่วงซึมมาก ปากแห้ง หน้ามืด ความดันตก (ถ้าฉีดเร็ว)
หอบหืดกำเริบ ทารกแรกเกิด
ทำให้ง่วงนอนรุนแรง ห้ามลุกเดินคนเดียวหลังฉีดยา ระวังหน้ามืด
เก็บที่อุณหภูมิห้อง ป้องกันแสง
ยาหย่อนกล้ามเนื้อ (ใช้ร่วมกับยาสลบ หรือใน ICU เพื่อไม่ให้ผู้ป่วยต้านเครื่องช่วยหายใจ)
ฉีดเข้าหลอดเลือดดำ
หัวใจเต้นช้า ความดันตก (พบน้อยกว่ายาหย่อนกล้ามเนื้อตัวอื่น)
แพ้ยานี้
ยาขับออกทางน้ำเลือดด้วยตัวเอง (Hofmann elimination) จึงปลอดภัยมากในคนไข้ที่มีภาวะไตหรือตับวาย
เก็บตู้เย็น (2-8°C) ห้ามแช่แข็ง
ยาเคมีบำบัด รักษามะเร็งปอด มะเร็งรังไข่ มะเร็งศีรษะและลำคอ
หยดเข้าหลอดเลือดดำ
คลื่นไส้อาเจียนรุนแรงมากที่สุด พิษต่อไต พิษต่อหู (ทำให้สูญเสียการได้ยิน)
ผู้ป่วยโรคไตวายรุนแรง หรือการได้ยินบกพร่องรุนแรง
ต้องให้น้ำเกลือปริมาณมาก(Pre/Post Hydration) ทั้งก่อนและหลังให้ยา เพื่อล้างพิษออกจากไตป้องกันไตวาย
เก็บอุณหภูมิห้อง ป้องกันแสง
ยาปฏิชีวนะฉีด (รักษาสิวอักเสบรุนแรง ติดเชื้อผิวหนัง กระดูก หรือช่องท้อง)
หยดเข้าหลอดเลือดดำ (ห้ามพุชเร็ว)
เส้นเลือดอักเสบ ท้องเสียรุนแรง คลื่นไส้ มีรสขมในปาก
ประวัติโรคลำไส้อักเสบรุนแรง
ห้ามฉีดเข้าหลอดเลือดดำโดยตรงอย่างรวดเร็ว (จะทำให้หัวใจหยุดเต้น) ต้องผสมน้ำเกลือและหยดอย่างน้อย 30 นาที
เก็บที่อุณหภูมิห้อง
ยาปฏิชีวนะฉีด ฆ่าเชื้อแบคทีเรียดื้อยาสุดขีด (Superbug / ยาทางเลือกสุดท้าย)
หยดเข้าหลอดเลือดดำ
พิษต่อไตสูงมาก ชาตามตัว กล้ามเนื้ออ่อนแรง รอบปากชา
ผู้ที่แพ้ยานี้
ต้องเฝ้าระวังค่าไตอย่างใกล้ชิด ยาอาจทำให้เกิดภาวะกล้ามเนื้ออ่อนแรงจนหายใจลำบากได้
ยาผงเก็บอุณหภูมิห้อง
ยาเคมีบำบัดชนิดฉีด รักษาโรคมะเร็งและกดภูมิคุ้มกันรุนแรง
หยดเข้าหลอดเลือดดำ
คลื่นไส้อาเจียน ผมร่วง เม็ดเลือดต่ำ ปัสสาวะเป็นเลือด (ภาวะกระเพาะปัสสาวะอักเสบจากเลือดออก)
กระเพาะปัสสาวะอักเสบ เม็ดเลือดต่ำรุนแรง
ต้องให้สารน้ำหรือให้ผู้ป่วยดื่มน้ำเยอะๆ เพื่อล้างยาออกจากกระเพาะปัสสาวะ (บางครั้งต้องให้ยา Mesna ควบคู่เพื่อป้องกันกระเพาะปัสสาวะเลือดออก)
เก็บอุณหภูมิห้อง
ยาเคมีบำบัด รักษามะเร็งเม็ดเลือดขาว (Leukemia)
หยดเข้าหลอดเลือดดำ หรือฉีดเข้าไขสันหลัง
กดไขกระดูกรุนแรง คลื่นไส้ ตาแดงและอักเสบ
ผู้ที่แพ้ยานี้
หากใช้ยาในขนาดสูง อาจทำให้เกิดพิษต่อระบบประสาท (ผู้ป่วยจะเดินเซ สับสน หรือพูดไม่ชัด)
เก็บอุณหภูมิห้อง
ยาสเตียรอยด์ฉีด ลดการอักเสบรุนแรง ภาวะสมองบวม หรือป้องกันคลื่นไส้จากคีโม
ฉีดเข้าหลอดเลือดดำ หรือกล้ามเนื้อ
น้ำตาลในเลือดสูง แสบร้อนบริเวณก้นกบขณะฉีด (อาการชั่วคราว) นอนไม่หลับ
ผู้ที่มีการติดเชื้อราในร่างกายที่ยังไม่ได้รักษา
หากฉีดเร็วเกินไปผู้ป่วยจะรู้สึกวูบวาบร้อนที่ก้นกบและอวัยวะเพศ (ควรเดินยาช้าๆ) อาจทำให้ความดันโลหิตพุ่งสูงได้
เก็บอุณหภูมิห้อง
ยากันชักฉุกเฉิน ยาสงบประสาทก่อนทำหัตถการ
ฉีดเข้าหลอดเลือดดำช้าๆ หรือฉีดเข้ากล้าม
ง่วงซึมรุนแรง กดการหายใจ ความดันตก หลอดเลือดดำอักเสบ ปวดเวลาฉีด
ต้อหินมุมปิดเฉียบพลัน
ห้ามฉีดเข้าเส้นเลือดดำเร็วเกินไปเด็ดขาด (ผู้ป่วยอาจหยุดหายใจได้) ห้ามผสมกับยาตัวอื่นในไซริงค์เดียวกัน
เก็บอุณหภูมิห้อง ป้องกันแสง
ยาฉีดแก้ปวดอักเสบเฉียบพลันระดับปานกลางถึงรุนแรง (เช่น ปวดนิ่ว ปวดหลังรุนแรง)
ฉีดเข้ากล้ามเนื้อสะโพกลึกๆ ห้ามฉีดเข้าเส้นเลือด
ปวดบวมหรือเป็นก้อนแข็งบริเวณที่ฉีด ระคายกระเพาะ
ผู้ป่วยมีแผลในกระเพาะรุนแรง ไตวาย แพ้ NSAIDs สตรีมีครรภ์ไตรมาส 3
ห้ามฉีดต่อเนื่องหลายวัน ระวังเนื้อตายบริเวณที่ฉีด ห้ามฉีดในเด็ก
เก็บอุณหภูมิห้อง ป้องกันแสง
ยาฉีดรักษาภาวะหัวใจล้มเหลวเฉียบพลัน หรือหัวใจเต้นเร็วผิดจังหวะ
ฉีดเข้าหลอดเลือดดำช้าๆ (อย่างน้อย 5 นาที)
คลื่นไส้ อาเจียน หัวใจเต้นช้า การมองเห็นสีผิดปกติ (แสงสีเหลือง)
ผู้ที่มีหัวใจเต้นช้าผิดปกติรุนแรง ภาวะโพแทสเซียมต่ำ
เฝ้าระวังระดับโพแทสเซียมในเลือด หากโพแทสเซียมต่ำจะทำให้เกิดพิษจากยา Digoxin ได้ง่ายขึ้นถึงขั้นหัวใจหยุดเต้น
เก็บอุณหภูมิห้อง
ยาฉีดกระตุ้นการบีบตัวของหัวใจ (รักษาภาวะหัวใจล้มเหลวรุนแรง/ภาวะช็อก)
หยดเข้าหลอดเลือดดำต่อเนื่องโดยใช้เครื่องควบคุม (Infusion pump)
หัวใจเต้นเร็ว ใจสั่น ความดันโลหิตสูง เจ็บหน้าอก
โรคกล้ามเนื้อหัวใจหนาผิดปกติ (IHSS)
ต้องเฝ้าระวังคลื่นไฟฟ้าหัวใจและความดันตลอดเวลา หากหัวใจเต้นเร็วเกินไปต้องแจ้งแพทย์ลดยา
เก็บอุณหภูมิห้อง
รักษาภาวะช็อก ความดันโลหิตตก กระตุ้นการทำงานของหัวใจ
หยดเข้าหลอดเลือดดำต่อเนื่องด้วยเครื่องควบคุม (Infusion pump)
ใจสั่น หัวใจเต้นเร็วผิดจังหวะ ปวดหัว คลื่นไส้
เนื้องอกต่อมหมวกไต (Pheochromocytoma)
ระวังยาออกหรือรั่วนอกเส้นเลือดเด็ดขาด เพราะจะทำให้เนื้อเยื่อบริเวณนั้นขาดเลือดและเน่าตายได้
เก็บอุณหภูมิห้อง
ยาเคมีบำบัด รักษามะเร็งเต้านม มะเร็งรังไข่ มะเร็งต่อมน้ำเหลือง
หยดเข้าหลอดเลือดดำ (ตัวยามีลักษณะเป็นน้ำสีแดง)
ผมร่วงทั้งหมด คลื่นไส้อาเจียนรุนแรง ปัสสาวะสีแดง (1-2 วันหลังรับยา) กดไขกระดูก
ผู้ป่วยที่มีภาวะการทำงานของหัวใจบกพร่องรุนแรง
ยาเป็นพิษต่อกล้ามเนื้อหัวใจ ห้ามฉีดออกนอกเส้นเลือดเด็ดขาด เพราะจะทำให้เนื้อเยื่อพังทลายรุนแรงจนต้องตัดทิ้ง
เก็บตู้เย็น (2-8°C) ป้องกันแสง
ยาฉีดป้องกันและรักษาภาวะลิ่มเลือดอุดตัน
ฉีดใต้ผิวหนังบริเวณหน้าท้อง (ห้ามไล่อากาศในไซริงค์ก่อนฉีด)
จ้ำเลือด เลือดออกง่ายบริเวณที่ฉีด ปวดแสบตอนเดินยา
ผู้ที่มีภาวะเลือดออกผิดปกติรุนแรง หรือมีแผลในกระเพาะรุนแรง
ห้ามถูหรือนวดบริเวณที่ฉีดเด็ดขาด เพราะจะทำให้เส้นเลือดฝอยแตกและช้ำเลือดเป็นวงกว้าง
เก็บอุณหภูมิไม่เกิน 25°C ห้ามแช่ตู้เย็นเด็ดขาด
ยาเพิ่มความดันโลหิต (มักใช้แก้ความดันตกช่วงบล็อกหลังผ่าตัด) หรือแก้หอบหืดฉุกเฉิน
ฉีดเข้าหลอดเลือดดำ กล้ามเนื้อ หรือใต้ผิวหนัง
ใจสั่น ความดันสูง นอนไม่หลับ กระสับกระส่าย
ต้อหินมุมปิด ความดันโลหิตสูงวิกฤต
ใช้อย่างระมัดระวังในผู้ป่วยโรคหัวใจ อาการใจสั่นมักเกิดขึ้นรวดเร็ว
เก็บอุณหภูมิห้อง ป้องกันแสง
ยาฉีดกระตุ้นการสร้างเม็ดเลือดแดง (รักษาโรคโลหิตจางในโรคไตหรือมะเร็ง)
ฉีดเข้าใต้ผิวหนัง หรือเส้นเลือดดำ (มักฉีดสัปดาห์ละ 1-3 ครั้ง)
ความดันโลหิตสูงขึ้น ปวดศีรษะ ปวดเมื่อยคล้ายไข้หวัด ลิ่มเลือดอุดตัน
ผู้ที่มีความดันโลหิตสูงที่ยังควบคุมไม่ได้ ผู้ที่แพ้ยานี้
ต้องติดตามความดันโลหิตและระดับฮีโมโกลบินสม่ำเสมอ ยาต้องเก็บแช่เย็นตลอดเวลา
เก็บตู้เย็น (2-8°C) ห้ามแช่แข็ง ป้องกันแสง
เซรุ่มต้านไวรัสพิษสุนัขบ้า (ให้ภูมิคุ้มกันทันทีหลังถูกกัดแผลลึก/มีเลือดออก)
ฉีดอัดรอบแผลให้มากที่สุด ที่เหลือฉีดเข้ากล้ามเนื้อ
ปวดบริเวณที่ฉีด อาการแพ้เซรุ่ม (Serum sickness) เช่น ผื่น ปวดข้อ หลังฉีด 1-2 สัปดาห์
ผู้ที่แพ้โปรตีนจากม้าอย่างรุนแรง
มีความเสี่ยงแพ้รุนแรง (Anaphylaxis) ต้องทดสอบการแพ้ที่ผิวหนัง (Skin test) ก่อนฉีดทุกครั้ง
เก็บตู้เย็น (2-8°C)
ยาปฏิชีวนะฉีด ฆ่าเชื้อแบคทีเรียรุนแรงในช่องท้อง/ผิวหนัง (ให้วันละ 1 ครั้ง)
หยดเข้าหลอดเลือดดำ หรือฉีดเข้ากล้ามเนื้อ
ท้องเสีย คลื่นไส้ ปวดศีรษะ หลอดเลือดอักเสบ อาการชัก (พบได้น้อย)
ผู้ที่แพ้ยากลุ่ม Carbapenem หรือ Penicillin ชนิดรุนแรง
การฉีดเข้ากล้ามเนื้อจะปวดมาก (ต้องผสมยาชา Lidocaine ก่อนฉีด)
ยาผงเก็บอุณหภูมิห้อง ยาผสมแล้วอยู่ได้ไม่นานต้องรีบใช้
ยาระงับปวดชนิดเสพติดรุนแรง (ออกฤทธิ์เร็วกว่าและแรงกว่ามอร์ฟีน 100 เท่า)
ฉีดเข้าหลอดเลือดดำ (มักใช้ในห้องผ่าตัด หรือ ICU)
กล้ามเนื้อหน้าอกและคอเกร็งตัว หายใจช้าลง ง่วงซึม ความดันตก
ภาวะกดการหายใจ หรือแพ้ยานี้
เป็นยาอันตรายมาก หากฉีดเร็วเกินไปผู้ป่วยจะตัวแข็งเกร็งและหยุดหายใจ ต้องมีแพทย์ดูแลใกล้ชิด
เก็บในตู้เซฟยาเสพติด ป้องกันแสง
ยากระตุ้นการสร้างเม็ดเลือดขาว (ป้องกัน/รักษาภาวะเม็ดเลือดขาวต่ำจากการให้คีโม)
ฉีดใต้ผิวหนัง (มักเริ่มฉีด 24-72 ชม. หลังได้รับยาเคมีบำบัด)
ปวดกระดูกอย่างมาก (โดยเฉพาะกระดูกสันหลังและสะโพก) ปวดเมื่อย ไข้ต่ำๆ
ผู้ที่แพ้ยากลุ่ม E. coli-derived proteins
หากมีไข้สูง หนาวสั่น ให้รีบพบแพทย์ ห้ามเขย่าขวดยาแรงๆ เพราะจะทำให้โปรตีนยาเสียสภาพ
เก็บตู้เย็น (2-8°C) ห้ามแช่แข็ง
