ยาฆ่าเชื้อราชนิดฉีด (รักษาเชื้อราในกระแสเลือด หรือเยื่อหุ้มสมอง)
หยดเข้าหลอดเลือดดำช้าๆ
ปวดศีรษะ คลื่นไส้ ค่าตับสูงขึ้น
ผู้ที่แพ้ยากลุ่ม Azole
ยาทำปฏิกิริยาตีกับยาตัวอื่นเยอะมาก ควรระวังและปรับยาในผู้ป่วยที่ไตหรือตับเสื่อม
เก็บอุณหภูมิห้อง (ไม่เกิน 30°C) ห้ามแช่แข็ง
ยาแก้พิษ (Antidote) ต้านฤทธิ์ยานอนหลับกลุ่ม Benzodiazepines (เช่น Diazepam, Midazolam)
ฉีดเข้าหลอดเลือดดำช้าๆ
คลื่นไส้ อาเจียน หน้าแดง กระสับกระส่าย ชัก (หากถอนยาเร็วเกินไป)
ผู้ป่วยที่ได้รับยากลุ่มซึมเศร้า (TCA) เกินขนาดร่วมด้วย
ฤทธิ์ยาแก้อาจสั้นกว่ายานอนหลับ ผู้ป่วยอาจกลับมาหลับลึกหรือหยุดหายใจได้อีก ต้องเฝ้าระวังต่อเนื่อง
เก็บที่อุณหภูมิห้อง
ยาเคมีบำบัด รักษามะเร็งลำไส้ใหญ่ เต้านม กระเพาะอาหาร
หยดเข้าหลอดเลือดดำ หรือให้ทางเครื่องปั๊มต่อเนื่อง (พกกลับบ้าน)
แผลในปากรุนแรง ท้องเสีย คลื่นไส้ ผิวแห้งคล้ำ
ภาวะโภชนาการบกพร่องรุนแรง ไขกระดูกทำงานต่ำรุนแรง
ผู้ป่วยควรอมน้ำแข็งในปากระหว่างการให้ยาเพื่อลดความร้อนและลดการเกิดแผลในปาก
เก็บอุณหภูมิห้อง ป้องกันแสง
ยาขับปัสสาวะฉุกเฉิน ลดภาวะน้ำท่วมปอด ลดอาการบวมและลดความดัน
ฉีดเข้าเส้นเลือดดำช้าๆ หรือกล้ามเนื้อ
ปัสสาวะออกมาก ความดันตก โพแทสเซียมในเลือดต่ำ หูอื้อ (ถ้าฉีดเร็วเกินไป)
ผู้ที่มีภาวะปัสสาวะไม่ออกเด็ดขาด ภาวะขาดน้ำรุนแรง
ห้ามฉีดเร็วเกิน 4mg/นาที (หากฉีดพุชเร็วเกินไป ผู้ป่วยอาจหูหนวกชั่วคราวหรือถาวรได้)
เก็บอุณหภูมิห้อง ป้องกันแสง
ยาปฏิชีวนะฉีด ฆ่าเชื้อแบคทีเรียแกรมลบรุนแรง
ฉีดเข้าเส้นเลือดดำ (หยดช้าๆ) หรือกล้ามเนื้อ
พิษต่อไต พิษต่อหู (สูญเสียการได้ยิน ทรงตัวไม่ได้)
แพ้ยากลุ่ม Aminoglycosides สตรีมีครรภ์ (อาจทำให้ทารกในครรภ์หูหนวก)
ต้องเจาะเลือดดูระดับยาและติดตามค่าการทำงานของไตอย่างสม่ำเสมอ เพื่อป้องกันไตวาย
เก็บที่อุณหภูมิห้อง
ระงับอาการทางจิตประสาท คลุ้มคลั่ง หรือก้าวร้าวรุนแรงเฉียบพลัน
ฉีดเข้ากล้ามเนื้อ หรือหลอดเลือดดำ
กล้ามเนื้อบิดเกร็ง (คอเอียง ตาค้าง) มือสั่น ง่วงซึม หัวใจเต้นผิดจังหวะ
ผู้ป่วยโคม่า ผู้ป่วยโรคพาร์กินสัน
ควรมีเครื่องติดตามการทำงานของหัวใจ (EKG) หากใช้ในขนาดสูงหรือฉีดเข้าเส้นเลือด
เก็บอุณหภูมิห้อง ป้องกันแสง
ยาป้องกันและรักษาภาวะลิ่มเลือดอุดตัน หรือใช้ล่อสายน้ำเกลือไม่ให้อุดตัน
หยดเข้าหลอดเลือดดำ หรือฉีดใต้ผิวหนัง
เลือดออกง่าย จ้ำเลือด เกล็ดเลือดต่ำรุนแรง (HIT)
กำลังมีเลือดออกในร่างกาย หรือมีภาวะเกล็ดเลือดต่ำรุนแรง
ต้องเจาะเลือดตรวจค่า PTT บ่อยครั้ง มียาต้านพิษ (Antidote) คือ Protamine sulfate
เก็บที่อุณหภูมิห้อง
วัคซีนป้องกันโรคติดเชื้อไวรัสตับอักเสบบี
ฉีดเข้ากล้ามเนื้อ (ต้นแขนในผู้ใหญ่ หรือหน้าขาในทารก)
ปวด บวม แดงตรงที่ฉีด มีไข้ต่ำๆ อ่อนเพลีย
ผู้ที่แพ้ส่วนประกอบของวัคซีน หรือแพ้ยีสต์อย่างรุนแรง
ให้นั่งพักสังเกตอาการ 15-30 นาทีหลังฉีด เพื่อเฝ้าระวังอาการแพ้รุนแรง
เก็บตู้เย็น (2-8°C) ห้ามแช่แข็งเด็ดขาด
ยามุ่งเป้า (Targeted therapy) รักษามะเร็งเต้านม/กระเพาะอาหาร
หยดเข้าหลอดเลือดดำ หรือฉีดใต้ผิวหนัง
ไข้ หนาวสั่น (มักเป็นหนักในเข็มแรก) คลื่นไส้ อ่อนเพลีย
ผู้ที่แพ้ส่วนประกอบของยารุนแรง
ยาอาจมีผลทำให้กล้ามเนื้อหัวใจทำงานลดลง ต้องตรวจเอคโค่หัวใจ (Echocardiogram) เป็นระยะ
เก็บตู้เย็น (2-8°C)
เซรุ่มต้านไวรัสพิษสุนัขบ้า (ให้ภูมิคุ้มกันทันทีหลังถูกสัตว์กัดแผลลึก/มีเลือดออก)
แพทย์จะฉีดอัดรอบๆ แผลให้มากที่สุด ที่เหลือให้ฉีดเข้ากล้ามเนื้อ
ปวดบริเวณที่ฉีดมาก บวมแดง มีไข้ต่ำๆ
ไม่มีข้อห้ามเด็ดขาดหากมีความเสี่ยงติดเชื้อพิษสุนัขบ้า (เพราะโรคนี้เป็นแล้วตาย 100%)
ต้องเฝ้าระวังอาการแพ้เซรุ่มรุนแรง (Anaphylaxis) อย่างใกล้ชิดหลังฉีด
เก็บตู้เย็น (2-8°C)
ยาลดความดันโลหิตฉุกเฉิน (มักใช้ในภาวะครรภ์เป็นพิษรุนแรง)
ฉีดเข้าหลอดเลือดดำช้าๆ
ปวดศีรษะ ใจสั่น หัวใจเต้นเร็ว หน้าแดง
โรคหลอดเลือดหัวใจขาดเลือดรุนแรง
ผู้ป่วยควรนอนพักบนเตียงระหว่างให้ยา ระวังความดันตกรุนแรงจนหน้ามืด
เก็บที่อุณหภูมิห้อง ป้องกันแสง
ยาสเตียรอยด์ฉีด รักษาหอบหืดรุนแรง ภูมิแพ้ช็อก หรือภาวะต่อมหมวกไตวิกฤต
ฉีดเข้าหลอดเลือดดำ
น้ำตาลในเลือดสูง ร้อนวูบวาบตามตัว คลื่นไส้
ผู้ที่มีการติดเชื้อรารุนแรงทั่วร่างกาย
ห้ามหยุดยากะทันหันหากมีการใช้ต่อเนื่องเป็นเวลานาน
ยาผงเก็บอุณหภูมิห้อง เมื่อผสมแล้วควรใช้ให้หมดไว
ยาลดปวดเกร็งช่องท้อง ทางเดินอาหาร ทางเดินน้ำดี หรือทางเดินปัสสาวะ
ฉีดเข้าเส้นเลือดดำ หรือกล้ามเนื้อ
ปากแห้ง ตาพร่ามัว ใจสั่น ปัสสาวะลำบาก
โรคต้อหินมุมปิด ลำไส้อุดตัน หัวใจเต้นเร็วผิดปกติ
หลังฉีดผู้ป่วยอาจตาพร่ามัวชั่วคราว ห้ามขับรถหรือเดินคนเดียวจนกว่าจะมองเห็นชัดปกติ
เก็บที่อุณหภูมิห้อง
ยาปฏิชีวนะฉีด ฆ่าเชื้อแบคทีเรียดื้อยารุนแรง (ติดเชื้อในกระแสเลือด)
หยดเข้าหลอดเลือดดำ
คลื่นไส้ ท้องเสีย หลอดเลือดอักเสบ อาการชัก
ผู้ที่แพ้ยากลุ่ม Carbapenem หรือ Penicillin ชนิดรุนแรง
เพิ่มความเสี่ยงอาการชัก โดยเฉพาะในผู้ป่วยโรคไตหรือมีประวัติโรคทางสมอง หากไม่ปรับลดยา
ยาผงเก็บอุณหภูมิห้อง
ป้องกันโรคไข้หวัดใหญ่สายพันธุ์ A และ B
ฉีดเข้ากล้ามเนื้อ แนะนำให้ฉีดกระตุ้นปีละ 1 ครั้ง
ปวด บวม แดง บริเวณที่ฉีด มีไข้ต่ำ ปวดเมื่อยตัว
เคยแพ้วัคซีนไข้หวัดใหญ่รุนแรงมาก่อน
หากมีไข้สูงเฉียบพลัน ควรเลื่อนการฉีดวัคซีนไปก่อนจนกว่าจะหายไข้
เก็บตู้เย็น (2-8°C) ห้ามแช่แข็ง
ยาลดน้ำตาลในเลือด (ลักษณะน้ำยาใส) คุมน้ำตาลพื้นฐานตลอด 24 ชั่วโมง
ฉีดใต้ผิวหนังวันละ 1 ครั้ง เวลาเดิมทุกวัน (มักเป็นก่อนนอน)
น้ำตาลในเลือดต่ำ น้ำหนักขึ้น
ห้ามฉีดขณะที่มีภาวะน้ำตาลในเลือดต่ำ
ยานี้มีลักษณะใส ห้ามผสมกับอินซูลินชนิดอื่นในไซริงค์เดียวกันเด็ดขาด
เก็บตู้เย็น (2-8°C) เปิดใช้แล้วเก็บอุณหภูมิห้องได้ 28 วัน
ยาลดน้ำตาลในเลือด (ผสมชนิดออกฤทธิ์สั้นและปานกลาง) น้ำยาขุ่น
คลึงขวด/ปากกาเบาๆ ให้ยาเข้ากัน ฉีดใต้ผิวหนังก่อนอาหาร
น้ำตาลในเลือดต่ำ ใจสั่น หิว เหงื่อออก หน้ามืด
ห้ามฉีดขณะน้ำตาลในเลือดต่ำ
ต้องกินอาหารให้ตรงเวลาหลังฉีด สลับจุดฉีดบริเวณหน้าท้องเสมอเพื่อป้องกันไตแข็ง
เก็บตู้เย็น (2-8°C) เปิดใช้แล้วเก็บอุณหภูมิห้องได้ 28 วัน
ยาลดน้ำตาลในเลือด (ลักษณะน้ำยาขุ่น) ใช้ควบคุมน้ำตาลพื้นฐานระหว่างวัน
คลึงขวดยาบนฝ่ามือเบาๆ ให้ยาเข้ากันก่อนฉีดใต้ผิวหนัง (ห้ามเขย่าแรง)
น้ำตาลในเลือดต่ำ น้ำหนักตัวเพิ่ม ผิวหนังตรงที่ฉีดบุ๋มหรือนูน
ห้ามฉีดขณะที่มีภาวะน้ำตาลในเลือดต่ำอยู่แล้ว
ยามีลักษณะขุ่นเป็นปกติ แต่ห้ามเขย่าจนเกิดฟองเพราะจะทำให้ดูดขนาดยาผิดพลาด
เก็บตู้เย็น (2-8°C) เปิดใช้แล้วเก็บอุณหภูมิห้องได้ 28 วัน
ยาลดน้ำตาลในเลือด (ลักษณะน้ำยาใส) ใช้ควบคุมน้ำตาลในมื้ออาหารหรือใช้ฉุกเฉิน
ฉีดใต้ผิวหนังก่อนอาหาร หรือแพทย์อาจสั่งหยดเข้าเส้นเลือดดำ
น้ำตาลในเลือดต่ำ (ใจสั่น หิว เหงื่อออก หน้ามืด) น้ำหนักขึ้น
ห้ามฉีดขณะที่มีภาวะน้ำตาลในเลือดต่ำอยู่แล้ว (Hypoglycemia)
ต้องกินอาหารภายใน 30 นาทีหลังฉีด เพื่อป้องกันน้ำตาลตกจนช็อกหมดสติ
เก็บตู้เย็น (2-8°C) เปิดใช้แล้วเก็บอุณหภูมิห้องได้ 28 วัน
รักษาภาวะโลหิตจางจากขาดธาตุเหล็ก (มักใช้ในผู้ป่วยล้างไตหรือกินยาไม่ได้)
หยดเข้าหลอดเลือดดำช้าๆ
ความดันโลหิตตก รสโลหะในปาก ปวดตามข้อและกล้ามเนื้อ คลื่นไส้
ผู้ที่มีภาวะธาตุเหล็กเกินในร่างกาย หรือโลหิตจางที่ไม่ได้เกิดจากขาดเหล็ก
มีความเสี่ยงแพ้ยารุนแรง (Anaphylaxis) ต้องสังเกตอาการใกล้ชิดระหว่างและหลังให้ยา 30 นาที
เก็บที่อุณหภูมิห้อง ห้ามแช่แข็ง
ยาสลบ/ยาระงับปวดรุนแรง (มักใช้ในเด็ก ทำแผล หรือหัตถการสั้นๆ)
ฉีดเข้าหลอดเลือดดำ หรือกล้ามเนื้อ
ความดันโลหิตพุ่งสูง ชีพจรเต้นเร็ว ภาพหลอน ฝันร้ายขณะฟื้นสติ
ผู้ที่ความดันโลหิตสูงวิกฤต หรือมีความดันในสมอง/ในลูกตาสูง
ควรให้ผู้ป่วยฟื้นตื่นในห้องที่เงียบสงบ เพื่อลดอาการประสาทหลอนและเอะอะโวยวายตอนตื่น
เก็บที่อุณหภูมิห้อง
ยาแก้ปวดอักเสบเฉียบพลันรุนแรง (มักใช้แก้ปวดหลังผ่าตัด)
ฉีดเข้าหลอดเลือดดำ หรือกล้ามเนื้อ
ปวดแสบเส้นเลือดตอนฉีด ปวดท้อง ระคายกระเพาะ เลือดออกง่าย
แผลในกระเพาะ เลือดออกรุนแรง ไตวาย แพ้ยากลุ่ม NSAIDs
ห้ามใช้เกิน 5 วันต่อเนื่อง (นับรวมยาทุกรูปแบบ) เพราะเสี่ยงเลือดออกในกระเพาะและไตวายรุนแรง
เก็บอุณหภูมิห้อง พ้นแสง
ยาลดความดันโลหิตฉุกเฉิน (มักใช้ในสตรีมีครรภ์ที่ความดันสูงวิกฤต)
ฉีดเข้าหลอดเลือดดำช้าๆ หรือหยดผ่านเครื่องคุม (Infusion pump)
ความดันโลหิตตก หน้ามืด วิงเวียน หัวใจเต้นช้า
โรคหอบหืดรุนแรง ภาวะหัวใจเต้นช้าผิดปกติ (Heart block)
ผู้ป่วยต้องนอนราบบนเตียงขณะให้ยา เพื่อป้องกันอาการหน้ามืดวูบ (Orthostatic hypotension)
เก็บที่อุณหภูมิห้อง
ยากันชักชนิดฉีด (ใช้เมื่อผู้ป่วยกินยาไม่ได้ หรือชักต่อเนื่อง)
หยดเข้าหลอดเลือดดำ
ง่วงซึม อ่อนเพลีย หงุดหงิดง่าย อารมณ์แปรปรวน
ผู้ที่เคยแพ้ยานี้
ยาไม่ค่อยมีผลตีกับยาอื่น และปลอดภัยต่อตับมากกว่ายากันชักแบบเก่า
เก็บที่อุณหภูมิห้อง
