ยาต้านไวรัส (ใช้รักษาไข้หวัดใหญ่ หรือ COVID-19)
กินตามขนาดยาและเวลาที่แพทย์สั่งอย่างเคร่งครัด (วันแรกมักกินหลายเม็ด)
คลื่นไส้ อาเจียน ท้องเสีย ระดับกรดยูริกสูงขึ้นชั่วคราว
สตรีมีครรภ์ หรือผู้ที่พยายามจะตั้งครรภ์
ระวังการใช้ในผู้ป่วยโรคเก๊าท์ หรือโรคตับบกพร่องรุนแรง
อุณหภูมิไม่เกิน 30 องศาเซลเซียส
ยาลดกรดยูริก ป้องกันโรคเก๊าท์ (มักใช้เมื่อแพ้ Allopurinol)
กินวันละ 1 ครั้ง ก่อนหรือหลังอาหาร
ค่าการทำงานของตับผิดปกติ คลื่นไส้ ปวดข้อ ผื่น
กำลังใช้ยา Azathioprine หรือ Mercaptopurine
ระวังการใช้ในผู้ป่วยที่มีประวัติโรคหัวใจและหลอดเลือดรุนแรง
เก็บที่อุณหภูมิห้อง
ยาลดความดันโลหิตสูง (กลุ่มบล็อกแคลเซียม)
กลืนทั้งเม็ด ห้ามเคี้ยว/หัก/บด ควรกินตอนเช้าขณะท้องว่าง หรือหลังอาหารมื้อเบาๆ
ขาบวม ข้อเท้าบวม หน้าแดง ปวดศีรษะ ใจสั่น
ภาวะหัวใจล้มเหลวรุนแรงที่ยังควบคุมไม่ได้
ห้ามกินร่วมกับน้ำเกรปฟรุตเด็ดขาด เพราะจะทำให้ระดับยาเกินขนาดจนความดันตกวูบ
เก็บที่อุณหภูมิห้อง
ยาลดระดับไตรกลีเซอไรด์ในเลือด
กินพร้อมอาหารมื้อหลัก เพื่อให้ยาดูดซึมดีที่สุด
ปวดท้อง คลื่นไส้ ค่าตับสูงขึ้น
โรคตับหรือไตวายรุนแรง โรคถุงน้ำดี
ระวังการใช้ร่วมกับยาลดไขมันกลุ่ม Statin (เพิ่มความเสี่ยงปวดกล้ามเนื้อรุนแรง)
เก็บพ้นความชื้น
ยาระงับปวดชนิดเสพติดรุนแรง (ออกฤทธิ์เร็วกว่าและแรงกว่ามอร์ฟีน 100 เท่า)
ฉีดเข้าหลอดเลือดดำ (มักใช้ในห้องผ่าตัด หรือ ICU)
กล้ามเนื้อหน้าอกและคอเกร็งตัว หายใจช้าลง ง่วงซึม ความดันตก
ภาวะกดการหายใจ หรือแพ้ยานี้
เป็นยาอันตรายมาก หากฉีดเร็วเกินไปผู้ป่วยจะตัวแข็งเกร็งและหยุดหายใจ ต้องมีแพทย์ดูแลใกล้ชิด
เก็บในตู้เซฟยาเสพติด ป้องกันแสง
ยาระงับปวดชนิดเสพติดแบบแผ่นแปะผิวหนัง (สำหรับอาการปวดเรื้อรังรุนแรง/ปวดมะเร็ง)
แปะบนผิวหนังที่เรียบ สะอาด ไม่มีขน แห้ง (เปลี่ยนแผ่นใหม่ทุกๆ 72 ชั่วโมง)
คลื่นไส้ ง่วงซึม ท้องผูก กดการหายใจ ผิวหนังแดงบริเวณที่แปะ
อาการปวดเฉียบพลัน ปวดหลังผ่าตัด หอบหืดรุนแรง
🚨 ห้ามตัดหรือแบ่งแผ่นแปะเด็ดขาด ความร้อนจะทำให้ยาดูดซึมเร็วขึ้นจนเป็นพิษ (ห้ามประคบร้อนบริเวณที่แปะ ยาจะเกินขนาดจนหยุดหายใจ)
เก็บที่อุณหภูมิห้อง หลังใช้ต้องพับทบเข้าหากันแล้วทิ้งให้พ้นมือเด็ก/สัตว์เลี้ยง
ป้องกันและรักษาโรคโลหิตจางจากภาวะขาดธาตุเหล็ก
กินตอนท้องว่าง (ดูดซึมดีสุด) แต่ถ้าระคายกระเพาะให้กินหลังอาหาร
คลื่นไส้ ท้องผูก อุจจาระสีดำ ปวดท้อง
โรคธาลัสซีเมีย หรือภาวะที่มีธาตุเหล็กเกินในร่างกาย
ห้ามกินพร้อมนม ยาลดกรด หรือชา/กาแฟ อุจจาระสีดำเป็นเรื่องปกติไม่ต้องตกใจ
เก็บพ้นแสง
ยาแก้แพ้ ลดจาม น้ำมูก ผื่นคัน (ไม่ง่วงเลย)
กินก่อนอาหาร ดื่มน้ำเปล่า
ปวดศีรษะ วิงเวียน ท้องเสียเล็กน้อย
ผู้ที่แพ้ยานี้
ห้ามกินร่วมกับน้ำผลไม้ (เช่น น้ำส้ม น้ำแอปเปิล) เพราะน้ำผลไม้จะลดยาลงจนไม่เห็นผล
เก็บที่อุณหภูมิห้อง
ยากระตุ้นการสร้างเม็ดเลือดขาว (ป้องกัน/รักษาภาวะเม็ดเลือดขาวต่ำจากการให้คีโม)
ฉีดใต้ผิวหนัง (มักเริ่มฉีด 24-72 ชม. หลังได้รับยาเคมีบำบัด)
ปวดกระดูกอย่างมาก (โดยเฉพาะกระดูกสันหลังและสะโพก) ปวดเมื่อย ไข้ต่ำๆ
ผู้ที่แพ้ยากลุ่ม E. coli-derived proteins
หากมีไข้สูง หนาวสั่น ให้รีบพบแพทย์ ห้ามเขย่าขวดยาแรงๆ เพราะจะทำให้โปรตีนยาเสียสภาพ
เก็บตู้เย็น (2-8°C) ห้ามแช่แข็ง
รักษาต่อมลูกหมากโต (5mg) และรักษาผมร่วงทางพันธุกรรม (1mg)
กินเวลาใดก็ได้ วันละ 1 ครั้ง
เสื่อมสมรรถภาพทางเพศ น้ำอสุจิลดลง
สตรีมีครรภ์ เด็ก
สตรีมีครรภ์ห้ามสัมผัสเม็ดยาที่แตก/หักเด็ดขาด (อาจทำให้ทารกเพศชายในครรภ์พิการ)
เก็บในที่แห้งและเย็น
ยาทาป้องกันและรักษาการติดเชื้อที่แผลไฟไหม้ น้ำร้อนลวก
ทาหนาประมาณ 2-3 มม. บนบาดแผล วันละ 1-2 ครั้ง (ทาด้วยเทคนิคปลอดเชื้อ)
แสบผิว ผิวหนังเป็นสีคล้ำขึ้นบริเวณที่ทา
สตรีมีครรภ์ใกล้คลอด ทารกคลอดก่อนกำหนด ผู้ที่แพ้ยากลุ่มซัลฟา (Sulfa)
ยาทำปฏิกิริยากับแสงและโลหะ ควรล้างแผลเก่าให้สะอาดก่อนทายาชั้นใหม่
เก็บที่อุณหภูมิห้อง (ไม่เกิน 25°C) ป้องกันแสง
ยาฆ่าเชื้อรา (เชื้อราในช่องคลอด เชื้อราในปาก หรือผิวหนัง)
กินก่อนหรือหลังอาหารก็ได้
ปวดศีรษะ คลื่นไส้ ปวดท้อง ค่าตับสูง
ผู้ที่แพ้ยากลุ่ม Azole
ยามีปฏิกิริยากับยาอื่นจำนวนมาก ระวังพิษต่อตับหากใช้นาน
เก็บที่อุณหภูมิห้อง
ยาฆ่าเชื้อราชนิดฉีด (รักษาเชื้อราในกระแสเลือด หรือเยื่อหุ้มสมอง)
หยดเข้าหลอดเลือดดำช้าๆ
ปวดศีรษะ คลื่นไส้ ค่าตับสูงขึ้น
ผู้ที่แพ้ยากลุ่ม Azole
ยาทำปฏิกิริยาตีกับยาตัวอื่นเยอะมาก ควรระวังและปรับยาในผู้ป่วยที่ไตหรือตับเสื่อม
เก็บอุณหภูมิห้อง (ไม่เกิน 30°C) ห้ามแช่แข็ง
ยาแก้พิษ (Antidote) ต้านฤทธิ์ยานอนหลับกลุ่ม Benzodiazepines (เช่น Diazepam, Midazolam)
ฉีดเข้าหลอดเลือดดำช้าๆ
คลื่นไส้ อาเจียน หน้าแดง กระสับกระส่าย ชัก (หากถอนยาเร็วเกินไป)
ผู้ป่วยที่ได้รับยากลุ่มซึมเศร้า (TCA) เกินขนาดร่วมด้วย
ฤทธิ์ยาแก้อาจสั้นกว่ายานอนหลับ ผู้ป่วยอาจกลับมาหลับลึกหรือหยุดหายใจได้อีก ต้องเฝ้าระวังต่อเนื่อง
เก็บที่อุณหภูมิห้อง
ยาป้องกันไมเกรน และบรรเทาอาการวิงเวียนศีรษะ บ้านหมุน
กินก่อนนอน (เพราะยาทำให้ง่วงซึม)
ง่วงซึมมาก น้ำหนักตัวเพิ่มขึ้น ซึมเศร้า อาการมือสั่นคล้ายพาร์กินสัน
ผู้ป่วยโรคซึมเศร้า หรือพาร์กินสัน
ไม่ควรใช้ติดต่อกันนานหลายเดือนโดยไม่มีแพทย์สั่ง เพราะอาจทำให้มือสั่นถาวรได้
เก็บที่อุณหภูมิห้อง
ยาหยอดตาสเตียรอยด์ (ความแรงอ่อน) ลดการอักเสบและภูมิแพ้ที่ตา
หยอดตา 1 หยด วันละ 2-4 ครั้ง (ต้องเขย่าขวดก่อนใช้)
ตาพร่ามัว แสบตาชั่วคราว
ติดเชื้อที่ดวงตา (ไวรัส เชื้อรา แบคทีเรีย)
ปลอดภัยกว่าสเตียรอยด์ตัวแรง แต่ก็ไม่ควรใช้นานเกินไปโดยไม่มีจักษุแพทย์สั่ง
เก็บที่อุณหภูมิห้อง
ยาเคมีบำบัด รักษามะเร็งลำไส้ใหญ่ เต้านม กระเพาะอาหาร
หยดเข้าหลอดเลือดดำ หรือให้ทางเครื่องปั๊มต่อเนื่อง (พกกลับบ้าน)
แผลในปากรุนแรง ท้องเสีย คลื่นไส้ ผิวแห้งคล้ำ
ภาวะโภชนาการบกพร่องรุนแรง ไขกระดูกทำงานต่ำรุนแรง
ผู้ป่วยควรอมน้ำแข็งในปากระหว่างการให้ยาเพื่อลดความร้อนและลดการเกิดแผลในปาก
เก็บอุณหภูมิห้อง ป้องกันแสง
ยารักษาโรคซึมเศร้า ย้ำคิดย้ำทำ (กลุ่ม SSRI)
กินตอนเช้า (ยาอาจทำให้นอนไม่หลับ)
กระสับกระส่าย คลื่นไส้ เบื่ออาหาร นอนไม่หลับ
กำลังใช้ยากลุ่ม MAOI
ยาอยู่ในร่างกายนานมาก ห้ามหยุด/ปรับยาเอง เสี่ยงต่อความคิดทำร้ายตัวเองในช่วงสัปดาห์แรกๆ
เก็บพ้นแสงแดด
ยารักษาโรคซึมเศร้า และโรคย้ำคิดย้ำทำ (OCD)
กินก่อนนอน (เพราะมักทำให้ง่วง) หรืองินเช้าหากกินแล้วนอนไม่หลับ
คลื่นไส้ อาเจียน ง่วงซึม ท้องผูก
กำลังใช้ยารักษาซึมเศร้ากลุ่ม MAOI
ยาทำปฏิกิริยากับยาอื่นจำนวนมาก (ห้ามกินคู่กับ Tizanidine หรือ Ramelteon)
เก็บที่อุณหภูมิห้อง
ยาทาฆ่าเชื้อแบคทีเรีย (แผลพุพอง แผลเป็นหนอง แผลติดเชื้อ)
ทาบริเวณที่เป็น วันละ 2-3 ครั้ง
ระคายเคือง แสบเล็กน้อย
ผู้ที่แพ้ยานี้
ไม่ควรใช้พร่ำเพรื่อ หรือใช้ทาแผลสดที่ยังไม่ติดเชื้อ เพราะจะทำให้เชื้อดื้อยา
เก็บที่อุณหภูมิห้อง
วิตามินบำรุงเลือด ป้องกันทารกพิการในครรภ์
กินวันละ 1 เม็ด
แทบไม่พบผลข้างเคียง (ปลอดภัยสูง)
ใช้รักษาภาวะขาดวิตามินบี 12 เดี่ยวๆ
ปลอดภัยสูง สามารถกินร่วมกับธาตุเหล็กได้
เก็บในภาชนะป้องกันแสง
ยาขับปัสสาวะ ลดอาการบวมน้ำ และรักษาความดันโลหิตสูง
ควรกินในตอนเช้า หรือกลางวัน เพื่อหลีกเลี่ยงการตื่นมาปัสสาวะกลางคืน
ปัสสาวะบ่อย กระหายน้ำ อ่อนเพลีย ตะคริว (จากโพแทสเซียมต่ำ)
ผู้ที่มีภาวะปัสสาวะไม่ออก ไตวายรุนแรง
ลุกขึ้นยืนช้าๆ เพื่อป้องกันหน้ามืด ระวังภาวะขาดน้ำ
เก็บพ้นแสงแดด
ยาขับปัสสาวะฉุกเฉิน ลดภาวะน้ำท่วมปอด ลดอาการบวมและลดความดัน
ฉีดเข้าเส้นเลือดดำช้าๆ หรือกล้ามเนื้อ
ปัสสาวะออกมาก ความดันตก โพแทสเซียมในเลือดต่ำ หูอื้อ (ถ้าฉีดเร็วเกินไป)
ผู้ที่มีภาวะปัสสาวะไม่ออกเด็ดขาด ภาวะขาดน้ำรุนแรง
ห้ามฉีดเร็วเกิน 4mg/นาที (หากฉีดพุชเร็วเกินไป ผู้ป่วยอาจหูหนวกชั่วคราวหรือถาวรได้)
เก็บอุณหภูมิห้อง ป้องกันแสง
ยาทาฆ่าเชื้อแบคทีเรียที่ผิวหนัง (แผลติดเชื้อ ฝี หนอง)
ทาบริเวณที่เป็น วันละ 2-3 ครั้ง
ระคายเคือง คันเล็กน้อยบริเวณที่ทา
ผู้ที่เคยแพ้ยานี้
ไม่ควรใช้ติดต่อกันเป็นเวลานานเกินไปโดยไม่มีความจำเป็น เพราะจะทำให้เชื้อแบคทีเรียดื้อยา
เก็บที่อุณหภูมิห้อง
