ยาฉีด/วัคซีน

Naloxone (นาล็อกโซน)

สรรพคุณ

ยาแก้พิษ (Antidote) ถอนพิษยาเสพติดกลุ่มมอร์ฟีน/ฝิ่น (แก้ภาวะหยุดหายใจจากยา)

วิธีใช้

ฉีดเข้าหลอดเลือดดำ กล้ามเนื้อ หรือพ่นจมูก(บางรูปแบบ)

ผลข้างเคียงที่พบได้

หายใจหอบเร็ว กระสับกระส่าย คลื่นไส้ ปวดรุนแรงทันที (เพราะมอร์ฟีนหมดฤทธิ์กะทันหัน)

ห้ามใช้ในกรณี

ไม่มีข้อห้ามใช้ในภาวะฉุกเฉินเพื่อช่วยชีวิต

ข้อควรระวังสำคัญ

ฤทธิ์ของยาแก้พิษนี้สั้นกว่าฤทธิ์ของมอร์ฟีน ผู้ป่วยอาจกลับมาหยุดหายใจซ้ำได้อีก ต้องเฝ้าดูอาการต่อเนื่อง

การเก็บรักษา

เก็บที่อุณหภูมิห้อง ป้องกันแสง

ยาใช้ภายนอก

Naphazoline + Antazoline / Naphcon-A (นาฟคอน-เอ)

สรรพคุณ

ยาหยอดตาลดเลือดคั่ง แก้ตาแดง คันตา จากภูมิแพ้ฉับพลัน

วิธีใช้

หยอดตา 1-2 หยด วันละ 3-4 ครั้ง (เฉพาะเวลาที่มีอาการคันหรือตาแดง)

ผลข้างเคียงที่พบได้

แสบตาชั่วขณะ รูม่านตาขยาย (ตาพร่ามัวสู้แสงไม่ได้เล็กน้อย)

ห้ามใช้ในกรณี

ผู้ป่วยโรคต้อหินมุมปิด

ข้อควรระวังสำคัญ

ไม่ควรใช้ติดต่อกันนานหลายวัน เพราะอาจทำให้เกิดภาวะตาแดงเรื้อรังรุนแรงกว่าเดิม (Rebound congestion)

การเก็บรักษา

เก็บที่อุณหภูมิห้อง (เมื่อเปิดขวดแล้วอยู่ได้ 1 เดือน)

ยากิน

Naproxen (นาพรอกเซน)

สรรพคุณ

บรรเทาปวดข้ออักเสบ ปวดกล้ามเนื้อ ปวดประจำเดือน ไมเกรน

วิธีใช้

กินหลังอาหารทันทีและดื่มน้ำตามมากๆ วันละ 2 ครั้ง

ผลข้างเคียงที่พบได้

ระคายเคืองกระเพาะอาหาร วิงเวียน ปวดศีรษะ

ห้ามใช้ในกรณี

ผู้ที่มีแผลในกระเพาะอาหาร โรคไตเสื่อมรุนแรง ผู้ป่วยหอบหืดที่แพ้ยาแก้อักเสบ

ข้อควรระวังสำคัญ

ผู้สูงอายุควรระวังเป็นพิเศษเพราะยากัดกระเพาะรุนแรง อาจทำให้เลือดออกในกระเพาะได้

การเก็บรักษา

เก็บที่อุณหภูมิห้อง พ้นแสง

ยาใช้ภายนอก

Nasonex / Mometasone (นาโซเน็กซ์ สเปรย์)

สรรพคุณ

ยาพ่นจมูกลดการอักเสบ รักษาโรคภูมิแพ้อากาศ จมูกอักเสบ และริดสีดวงจมูก

วิธีใช้

พ่นเข้าจมูกข้างละ 2 ปื้ด วันละ 1 ครั้ง (สั่งน้ำมูกให้โล่งก่อนพ่น)

ผลข้างเคียงที่พบได้

เลือดกำเดาไหล แสบจมูก จาม

ห้ามใช้ในกรณี

ผู้ที่มีแผลในโพรงจมูก หรือเพิ่งผ่าตัดจมูกมาใหม่ๆ

ข้อควรระวังสำคัญ

ควรหันหัวพ่นชี้เฉียงไปทางหู ไม่พ่นใส่ผนังกั้นจมูกตรงกลาง (ป้องกันผนังกั้นจมูกทะลุ)

การเก็บรักษา

เก็บที่อุณหภูมิห้อง ห้ามแช่ตู้เย็น

ยากิน

Nebivolol (เนบิโวลอล)

สรรพคุณ

ยาลดความดันโลหิตสูง และรักษาภาวะหัวใจล้มเหลว

วิธีใช้

กินเวลาเดิมทุกวัน พร้อมหรือไม่พร้อมอาหารก็ได้

ผลข้างเคียงที่พบได้

วิงเวียน อ่อนเพลีย ชาปลายมือปลายเท้า หัวใจเต้นช้า

ห้ามใช้ในกรณี

โรคหัวใจเต้นช้าผิดปกติรุนแรง โรคตับรุนแรง

ข้อควรระวังสำคัญ

ห้ามหยุดยาเองกะทันหันเด็ดขาด เพราะอาจทำให้หัวใจขาดเลือดกำเริบ

การเก็บรักษา

เก็บที่อุณหภูมิห้อง

ยาใช้ภายนอก

Neo-Penotran Forte (นีโอ-เพโนทราน ฟอร์ท)

สรรพคุณ

ยาสอดช่องคลอด รักษาอาการตกขาวที่เกิดจากเชื้อราและแบคทีเรียร่วมกัน

วิธีใช้

สอดเข้าช่องคลอดให้ลึกที่สุดก่อนนอน ติดต่อกัน 7 วัน

ผลข้างเคียงที่พบได้

แสบ คัน ระคายเคืองช่องคลอด มีตกขาวปนยาไหลออกมาตอนเช้า

ห้ามใช้ในกรณี

สตรีมีครรภ์ไตรมาสแรก ผู้ที่แพ้ยานี้

ข้อควรระวังสำคัญ

🚨 งดการมีเพศสัมพันธ์ ห้ามดื่มแอลกอฮอล์ขณะใช้ยาเด็ดขาด (ตัวยาดูดซึมเข้าเลือดและทำปฏิกิริยาให้เกิดอาการช็อกได้)

การเก็บรักษา

เก็บที่อุณหภูมิห้อง (ไม่เกิน 25°C) ห้ามแช่ตู้เย็นช่องแข็ง

ยาฉีด/วัคซีน

Nicardipine (นิคาร์ดิปีน)

สรรพคุณ

ยาลดความดันโลหิตสูงวิกฤตชนิดฉีด

วิธีใช้

หยดเข้าหลอดเลือดดำต่อเนื่องโดยใช้เครื่องควบคุม (Infusion pump)

ผลข้างเคียงที่พบได้

ปวดศีรษะ หน้าแดง ใจสั่น หลอดเลือดดำอักเสบ บวมน้ำ

ห้ามใช้ในกรณี

ผู้ป่วยที่มีภาวะลิ้นหัวใจเอออร์ติกตีบรุนแรง

ข้อควรระวังสำคัญ

ยาระคายเคืองเส้นเลือดมาก หากไม่ได้ให้ผ่านเส้นเลือดดำใหญ่ (Central line) ต้องเปลี่ยนตำแหน่งที่แทงเข็มบ่อยๆ

การเก็บรักษา

เก็บที่อุณหภูมิห้อง ป้องกันแสง

ยากิน

Niclosamide (นิโคลซาไมด์ / Yomesan)

สรรพคุณ

ยาถ่ายพยาธิตัวตืด

วิธีใช้

เคี้ยวให้ละเอียดก่อนกลืน ดื่มน้ำตามมากๆ ควรกินหลังอาหารเช้า

ผลข้างเคียงที่พบได้

คลื่นไส้ ปวดท้อง ท้องเสีย

ห้ามใช้ในกรณี

ผู้ที่เคยแพ้ยานี้

ข้อควรระวังสำคัญ

แพทย์มักสั่งให้กินยาระบายร่วมด้วยหลังจากกินยานี้ 2 ชั่วโมง เพื่อช่วยขับพยาธิออกมา

การเก็บรักษา

เก็บที่อุณหภูมิห้อง พ้นแสง

ยากิน

Nifedipine (นิเฟดิปีน)

สรรพคุณ

ยาลดความดันโลหิตสูง บรรเทาอาการเจ็บหน้าอก

วิธีใช้

กินตามเวลาที่แพทย์สั่ง (ชนิดออกฤทธิ์เนิ่น SR ห้ามเคี้ยวหรือบดเด็ดขาด)

ผลข้างเคียงที่พบได้

ขาหรือข้อเท้าบวม หน้าแดง ปวดศีรษะ ใจสั่น

ห้ามใช้ในกรณี

ภาวะช็อกเนื่องจากโรคหัวใจ

ข้อควรระวังสำคัญ

ระวังในผู้สูงอายุอาจทำให้ความดันตกรวดเร็ว ห้ามดื่มน้ำเกรปฟรุตขณะใช้ยา

การเก็บรักษา

เก็บที่อุณหภูมิห้อง พ้นแสง

ยากิน

Nimodipine (นิโมดิปีน)

สรรพคุณ

ยาป้องกันหลอดเลือดสมองหดเกร็ง (มักใช้หลังมีภาวะเลือดออกในเยื่อหุ้มสมอง)

วิธีใช้

กินตอนท้องว่าง (ก่อนอาหาร 1 ชม. หรือหลัง 2 ชม.) ทุก 4 ชั่วโมงตามแพทย์สั่งเป๊ะ

ผลข้างเคียงที่พบได้

ความดันโลหิตตก ปวดศีรษะ หน้าแดง

ห้ามใช้ในกรณี

ผู้ป่วยโรคตับรุนแรง

ข้อควรระวังสำคัญ

ต้องตั้งเวลากินให้ตรงเวลาอย่างเคร่งครัด ห้ามลืมเด็ดขาดเพื่อป้องกันสมองขาดเลือด

การเก็บรักษา

เก็บที่อุณหภูมิห้อง

ยากิน

Nirmatrelvir / Ritonavir (แพกซ์โลวิด / Paxlovid)

สรรพคุณ

ยาต้านไวรัส รักษาโรคโควิด-19 ชนิดสำหรับผู้ที่มีความเสี่ยงสูง

วิธีใช้

กินยา 2 ชนิดพร้อมกัน วันละ 2 ครั้ง นาน 5 วัน (กลืนทั้งเม็ด ห้ามเคี้ยว/บด)

ผลข้างเคียงที่พบได้

มีรสขมในปาก ท้องเสีย ความดันโลหิตสูงขึ้น

ห้ามใช้ในกรณี

โรคไตหรือโรคตับวายรุนแรง

ข้อควรระวังสำคัญ

ยาตีกับยาโรคประจำตัวเยอะมากที่สุด (เช่น ยาลดไขมัน ยาความดัน) ต้องแจ้งแพทย์/เภสัชกรทุกครั้งก่อนใช้ยา

การเก็บรักษา

เก็บที่อุณหภูมิห้อง

ยาฉีด/วัคซีน

Nitroglycerin / NTG (ไนโตรกลีเซอริน)

สรรพคุณ

ยาขยายหลอดเลือดหัวใจ (รักษาอาการเจ็บหน้าอกฉุกเฉิน ภาวะหัวใจล้มเหลว)

วิธีใช้

หยดเข้าหลอดเลือดดำ ปรับความเร็วยาตามระดับความดันโลหิต

ผลข้างเคียงที่พบได้

ปวดศีรษะตุบๆ รุนแรง ความดันโลหิตต่ำ ใจสั่น หน้าแดง

ห้ามใช้ในกรณี

ผู้ที่มีความดันโลหิตต่ำรุนแรง ผู้ที่เพิ่งใช้ยากลุ่มไวอากร้า (Sildenafil)

ข้อควรระวังสำคัญ

ห้ามใช้ถุงน้ำเกลือหรือสายยางพลาสติก PVC ธรรมดาในการดริปยา เพราะยาจะถูกดูดซับหายไปหมด (ต้องใช้สายเฉพาะ)

การเก็บรักษา

เก็บที่อุณหภูมิห้อง

ยาฉีด/วัคซีน

Norepinephrine / Levophed (นอร์อีพิเนฟริน)

สรรพคุณ

ยาฉีดเพิ่มความดันโลหิต (รักษาภาวะช็อก ความดันตกอย่างรุนแรงจากการติดเชื้อ)

วิธีใช้

หยดเข้าหลอดเลือดดำต่อเนื่องโดยเครื่องควบคุม (Infusion pump)

ผลข้างเคียงที่พบได้

ปลายนิ้วมือและนิ้วเท้าซีดคล้ำ (เนื้อตายจากหลอดเลือดหดตัว) ใจสั่น ความดันสูงวิกฤต

ห้ามใช้ในกรณี

ผู้ที่มีปริมาณน้ำในหลอดเลือดต่ำ/ช็อกเสียเลือด (ต้องให้น้ำเกลือทดแทนให้พอก่อนเริ่มยา)

ข้อควรระวังสำคัญ

ต้องให้ยาผ่านหลอดเลือดดำใหญ่ (Central line) เท่านั้น หากยารั่วออกนอกเส้นเลือดเล็ก จะทำให้เนื้อเยื่อบริเวณนั้นเน่าตาย

การเก็บรักษา

เก็บที่อุณหภูมิห้อง พ้นแสง

ยากิน

Norethisterone (นอร์เอทิสเตอโรน / Primolut N)

สรรพคุณ

ยาเลื่อนประจำเดือน รักษาเลือดออกผิดปกติทางช่องคลอด เยื่อบุโพรงมดลูกเจริญผิดที่

วิธีใช้

เลื่อนประจำเดือน: กินก่อนวันคาดว่าเมนส์จะมา 3 วัน

ผลข้างเคียงที่พบได้

คลื่นไส้ ปวดศีรษะ คัดตึงเต้านม น้ำหนักขึ้น เลือดออกกะปริบกะปรอย

ห้ามใช้ในกรณี

สตรีมีครรภ์ มะเร็งเต้านม ประวัติลิ่มเลือดอุดตัน โรคตับรุนแรง

ข้อควรระวังสำคัญ

ยานี้ไม่ใช่ยาคุมกำเนิด ป้องกันการตั้งครรภ์ไม่ได้

การเก็บรักษา

เก็บพ้นแสงแดด

ยากิน

Norfloxacin (นอร์ฟลอกซาซิน)

สรรพคุณ

ยาปฏิชีวนะ ฆ่าเชื้อแบคทีเรีย (ทางเดินปัสสาวะ ท้องเสียติดเชื้อ)

วิธีใช้

กินตอนท้องว่าง (ก่อนอาหาร 1 ชม. หรือหลัง 2 ชม.) ห้ามกินพร้อมนมหรือยาลดกรด

ผลข้างเคียงที่พบได้

คลื่นไส้ ปวดศีรษะ ผิวหนังไวต่อแสงแดด

ห้ามใช้ในกรณี

สตรีมีครรภ์ เด็กที่กำลังเจริญเติบโต ประวัติเอ็นอักเสบจากยา

ข้อควรระวังสำคัญ

หากต้องกินนมหรือยาลดกรด/แคลเซียม/ธาตุเหล็ก ต้องเว้นห่างจากยาอย่างน้อย 2 ชม.

การเก็บรักษา

เก็บที่อุณหภูมิห้อง

ยาใช้ภายนอก

Normal Saline 0.9% / NSS (น้ำเกลือล้างแผล)

สรรพคุณ

น้ำเกลือปราศจากเชื้อ สำหรับล้างทำความสะอาดแผล ล้างจมูก หรือเช็ดหน้า

วิธีใช้

ใช้ชะล้างบริเวณที่ต้องการ (มีความอ่อนโยน ไม่ทำให้แสบแผล)

ผลข้างเคียงที่พบได้

ไม่มีผลข้างเคียง (มีความเข้มข้นเท่ากับน้ำในร่างกายมนุษย์พอดี)

ห้ามใช้ในกรณี

ห้ามใช้ฉีดเข้าเส้นเลือด (สำหรับชนิดขวดพลาสติกเท/ล้างแผล)

ข้อควรระวังสำคัญ

เมื่อเปิดขวดแล้ว ควรใช้ให้หมดภายใน 30 วัน เพื่อป้องกันการปนเปื้อนของแบคทีเรีย

การเก็บรักษา

เก็บที่อุณหภูมิห้อง ปิดฝาให้สนิท

ยากิน

Nortriptyline (นอร์ทริปไทลีน)

สรรพคุณ

รักษาโรคซึมเศร้า ปวดปลายประสาท ป้องกันไมเกรน และช่วยเลิกบุหรี่

วิธีใช้

มักให้กินก่อนนอน (เพราะยาทำให้ง่วง)

ผลข้างเคียงที่พบได้

ปากแห้งมาก ท้องผูก ตาพร่า ง่วงซึม ใจสั่น น้ำหนักตัวเพิ่ม

ห้ามใช้ในกรณี

เพิ่งฟื้นตัวจากกล้ามเนื้อหัวใจตาย กำลังใช้ยารักษาซึมเศร้ากลุ่ม MAOI

ข้อควรระวังสำคัญ

ระวังในผู้ป่วยโรคต้อหินและต่อมลูกหมากโต ลุกขึ้นยืนช้าๆ เพื่อป้องกันหน้ามืด

การเก็บรักษา

เก็บที่อุณหภูมิห้อง

ยากิน

Nystatin (ไนสแตติน - ชนิดน้ำ/อม)

สรรพคุณ

ยาฆ่าเชื้อรา รักษาเชื้อราในช่องปากและลำคอ

วิธีใช้

อมยากลั้วในปากให้นานที่สุดก่อนกลืน (มักให้ใช้วันละ 4 ครั้ง)

ผลข้างเคียงที่พบได้

คลื่นไส้ อาเจียน ท้องเสีย รสชาติไม่อร่อย

ห้ามใช้ในกรณี

ผู้ที่แพ้ยานี้

ข้อควรระวังสำคัญ

หลังอมและกลืนยาแล้ว ควรรออย่างน้อย 20-30 นาทีจึงดื่มน้ำหรือกินอาหาร เพื่อให้ยาเกาะฆ่าเชื้อได้นาน

การเก็บรักษา

เก็บที่อุณหภูมิห้อง