รักษาโรคจิตเภท และลดอาการกระวนกระวาย สับสน
กินตามแพทย์สั่ง
ง่วงซึม กล้ามเนื้อเกร็ง มือสั่น (อาการคล้ายพาร์กินสัน) ปากแห้ง
ผู้ป่วยหมดสติ โรคพาร์กินสัน
อาจทำให้หน้ามืดเวลาเปลี่ยนท่า ควรลุกขึ้นยืนช้าๆ
เก็บที่อุณหภูมิห้อง
ระงับอาการทางจิตประสาท คลุ้มคลั่ง หรือก้าวร้าวรุนแรงเฉียบพลัน
ฉีดเข้ากล้ามเนื้อ หรือหลอดเลือดดำ
กล้ามเนื้อบิดเกร็ง (คอเอียง ตาค้าง) มือสั่น ง่วงซึม หัวใจเต้นผิดจังหวะ
ผู้ป่วยโคม่า ผู้ป่วยโรคพาร์กินสัน
ควรมีเครื่องติดตามการทำงานของหัวใจ (EKG) หากใช้ในขนาดสูงหรือฉีดเข้าเส้นเลือด
เก็บอุณหภูมิห้อง ป้องกันแสง
ยาป้องกันและรักษาภาวะลิ่มเลือดอุดตัน หรือใช้ล่อสายน้ำเกลือไม่ให้อุดตัน
หยดเข้าหลอดเลือดดำ หรือฉีดใต้ผิวหนัง
เลือดออกง่าย จ้ำเลือด เกล็ดเลือดต่ำรุนแรง (HIT)
กำลังมีเลือดออกในร่างกาย หรือมีภาวะเกล็ดเลือดต่ำรุนแรง
ต้องเจาะเลือดตรวจค่า PTT บ่อยครั้ง มียาต้านพิษ (Antidote) คือ Protamine sulfate
เก็บที่อุณหภูมิห้อง
วัคซีนป้องกันโรคติดเชื้อไวรัสตับอักเสบบี
ฉีดเข้ากล้ามเนื้อ (ต้นแขนในผู้ใหญ่ หรือหน้าขาในทารก)
ปวด บวม แดงตรงที่ฉีด มีไข้ต่ำๆ อ่อนเพลีย
ผู้ที่แพ้ส่วนประกอบของวัคซีน หรือแพ้ยีสต์อย่างรุนแรง
ให้นั่งพักสังเกตอาการ 15-30 นาทีหลังฉีด เพื่อเฝ้าระวังอาการแพ้รุนแรง
เก็บตู้เย็น (2-8°C) ห้ามแช่แข็งเด็ดขาด
ยามุ่งเป้า (Targeted therapy) รักษามะเร็งเต้านม/กระเพาะอาหาร
หยดเข้าหลอดเลือดดำ หรือฉีดใต้ผิวหนัง
ไข้ หนาวสั่น (มักเป็นหนักในเข็มแรก) คลื่นไส้ อ่อนเพลีย
ผู้ที่แพ้ส่วนประกอบของยารุนแรง
ยาอาจมีผลทำให้กล้ามเนื้อหัวใจทำงานลดลง ต้องตรวจเอคโค่หัวใจ (Echocardiogram) เป็นระยะ
เก็บตู้เย็น (2-8°C)
ครีมทาลดรอยช้ำจ้ำเลือด อาการฟกช้ำ และบรรเทาหลอดเลือดขอด
ทาและนวดเบาๆ บริเวณที่มีอาการ วันละ 1-2 ครั้ง
ระคายเคือง แดงคัน (พบได้น้อยมาก)
ห้ามทาบนแผลเปิด แผลสด แผลถลอก
หลีกเลี่ยงการทาใกล้บริเวณดวงตา
เก็บที่อุณหภูมิห้อง
ยาหยอดตาแก้แพ้ ลดอาการตาแดง คันตา บวมน้ำตาไหล
หยอดตา 1-2 หยด วันละ 3-4 ครั้ง เมื่อมีอาการ
แสบตา ตาพร่ามัวชั่วคราว รูม่านตาขยาย
ผู้ป่วยโรคต้อหินมุมปิด
ไม่ควรหยอดขณะใส่คอนแทคเลนส์ และไม่ควรใช้นานเกิน 3-4 วันติดต่อกัน (อาจทำให้ตาแดงเรื้อรัง)
เก็บที่อุณหภูมิห้อง (เปิดแล้วอยู่ได้ 1 เดือน)
เซรุ่มต้านไวรัสพิษสุนัขบ้า (ให้ภูมิคุ้มกันทันทีหลังถูกสัตว์กัดแผลลึก/มีเลือดออก)
แพทย์จะฉีดอัดรอบๆ แผลให้มากที่สุด ที่เหลือให้ฉีดเข้ากล้ามเนื้อ
ปวดบริเวณที่ฉีดมาก บวมแดง มีไข้ต่ำๆ
ไม่มีข้อห้ามเด็ดขาดหากมีความเสี่ยงติดเชื้อพิษสุนัขบ้า (เพราะโรคนี้เป็นแล้วตาย 100%)
ต้องเฝ้าระวังอาการแพ้เซรุ่มรุนแรง (Anaphylaxis) อย่างใกล้ชิดหลังฉีด
เก็บตู้เย็น (2-8°C)
ยาลดความดันโลหิต (มักใช้ในรายที่คุมยาก หรือใช้ในสตรีมีครรภ์ที่มีความดันสูง)
กินพร้อมอาหาร
ปวดศีรษะ ใจสั่น หน้าแดง เบื่ออาหาร
โรคหลอดเลือดหัวใจตีบ โรครูมาติกของลิ้นหัวใจ
อย่าลุกพรวดพราด อาจเกิดความดันตกหน้ามืด
เก็บป้องกันแสง
ยาลดความดันโลหิตฉุกเฉิน (มักใช้ในภาวะครรภ์เป็นพิษรุนแรง)
ฉีดเข้าหลอดเลือดดำช้าๆ
ปวดศีรษะ ใจสั่น หัวใจเต้นเร็ว หน้าแดง
โรคหลอดเลือดหัวใจขาดเลือดรุนแรง
ผู้ป่วยควรนอนพักบนเตียงระหว่างให้ยา ระวังความดันตกรุนแรงจนหน้ามืด
เก็บที่อุณหภูมิห้อง ป้องกันแสง
ยาขับปัสสาวะ ลดความดันโลหิต และลดบวม
กินช่วงเช้าหรือกลางวัน
ปัสสาวะบ่อย โพแทสเซียมในเลือดต่ำ กรดยูริกสูง (อาจกระตุ้นเก๊าท์)
ผู้ที่ปัสสาวะไม่ออก แพ้ยากลุ่มซัลฟารุนแรง
อาจทำให้ระดับน้ำตาลในเลือดสูงขึ้นเล็กน้อยในคนเป็นเบาหวาน
เก็บที่อุณหภูมิห้อง
ยาทาสเตียรอยด์ ลดผื่นคัน แพ้เครื่องสำอาง (ความแรงระดับอ่อนที่สุด)
ทาบางๆ บริเวณที่มีอาการ วันละ 2-3 ครั้ง
แทบไม่พบผลข้างเคียงหากใช้ถูกวิธี
แผลติดเชื้อ แผลเปิด
ปลอดภัยที่สุด สามารถใช้ทาบริเวณใบหน้า หรือผิวเด็กทารกได้ แต่ไม่ควรทาพร่ำเพรื่อ
เก็บที่อุณหภูมิห้อง
ยาสเตียรอยด์ฉีด รักษาหอบหืดรุนแรง ภูมิแพ้ช็อก หรือภาวะต่อมหมวกไตวิกฤต
ฉีดเข้าหลอดเลือดดำ
น้ำตาลในเลือดสูง ร้อนวูบวาบตามตัว คลื่นไส้
ผู้ที่มีการติดเชื้อรารุนแรงทั่วร่างกาย
ห้ามหยุดยากะทันหันหากมีการใช้ต่อเนื่องเป็นเวลานาน
ยาผงเก็บอุณหภูมิห้อง เมื่อผสมแล้วควรใช้ให้หมดไว
น้ำยาชะล้างบาดแผล (ช่วยละลายคราบเลือดและหนองที่แห้งกรังได้ดี)
ใช้ล้างแผลโดยตรง (จะมีฟองฟู่สีขาวเกิดขึ้นเพื่อทำความสะอาดและดันสิ่งสกปรกออก)
ระคายเคืองเนื้อเยื่อ แสบแผล
ห้ามใช้สวนล้างโพรงร่างกายที่ปิดทึบ (เช่น โพรงจมูกลึกๆ)
ไม่ควรใช้ล้างแผลสดที่กำลังสมานตัว เพราะน้ำยาจะไปกัดเนื้อเยื่อใหม่ทำให้แผลหายช้า (ใช้เฉพาะตอนมีหนอง/เลือดแห้งกรัง)
เก็บที่อุณหภูมิห้อง ป้องกันแสงแดด
รักษาโรคข้ออักเสบรูมาตอยด์ และโรคพุ่มพวง (SLE)
กินพร้อมอาหารหรือนม เพื่อลดการระคายเคืองกระเพาะ
คลื่นไส้ ปวดท้อง ตาพร่ามัว การมองเห็นสีผิดปกติ
ผู้ที่มีความผิดปกติของจอประสาทตา หรือลานสายตาแคบ
ต้องไปตรวจตากับจักษุแพทย์อย่างสม่ำเสมอทุกปีเพื่อเฝ้าระวังจอประสาทตาเสื่อม
เก็บที่อุณหภูมิห้อง
ยาแก้แพ้ ลดอาการคันรุนแรง และลดความวิตกกังวล
กินตามเวลาที่มีอาการ (มักให้กินก่อนนอนเพราะทำให้ง่วงมาก)
ง่วงนอนมาก ปากคอแห้ง ปัสสาวะลำบาก
สตรีมีครรภ์ระยะแรก ผู้ป่วยต้อหิน
ห้ามขับขี่ยานพาหนะ หรือทำงานที่ต้องใช้สมาธิ ระวังลื่นล้ม
เก็บที่อุณหภูมิห้อง
ยาลดการบีบเกร็งของกระเพาะอาหาร ลำไส้ หรือทางเดินปัสสาวะ
กินเวลามีอาการปวดเกร็ง
ปากแห้ง ตาพร่า ท้องผูก ใจสั่น ปัสสาวะขัด
ต้อหิน ลำไส้อุดตัน โรคกล้ามเนื้ออ่อนแรง (MG)
หากปวดท้องรุนแรงร่วมกับมีไข้ ไม่ควรใช้ยาบรรเทาเอง ให้รีบพบแพทย์
เก็บที่อุณหภูมิห้อง
ยาลดปวดเกร็งช่องท้อง ทางเดินอาหาร ทางเดินน้ำดี หรือทางเดินปัสสาวะ
ฉีดเข้าเส้นเลือดดำ หรือกล้ามเนื้อ
ปากแห้ง ตาพร่ามัว ใจสั่น ปัสสาวะลำบาก
โรคต้อหินมุมปิด ลำไส้อุดตัน หัวใจเต้นเร็วผิดปกติ
หลังฉีดผู้ป่วยอาจตาพร่ามัวชั่วคราว ห้ามขับรถหรือเดินคนเดียวจนกว่าจะมองเห็นชัดปกติ
เก็บที่อุณหภูมิห้อง
