ยาฉีด/วัคซีน

Paclitaxel (พาคลิแทกเซล)

สรรพคุณ

ยาเคมีบำบัด รักษามะเร็งเต้านม มะเร็งรังไข่ มะเร็งปอด

วิธีใช้

หยดเข้าหลอดเลือดดำ

ผลข้างเคียงที่พบได้

ผมร่วง ชาปลายมือปลายเท้า ปวดเมื่อยกระดูก/กล้ามเนื้อรุนแรง เม็ดเลือดขาวต่ำ

ห้ามใช้ในกรณี

ผู้ป่วยที่มีภาวะเม็ดเลือดขาวต่ำรุนแรง ผู้ที่แพ้ยานี้รุนแรง

ข้อควรระวังสำคัญ

มีความเสี่ยงแพ้ยารุนแรง (ช็อก) ในช่วงแรกที่เริ่มหยดยา ต้องให้ยาแก้แพ้และสเตียรอยด์ป้องกันล่วงหน้าเสมอ

การเก็บรักษา

เก็บอุณหภูมิห้อง พ้นแสง (ยาผสมแล้วต้องใช้ขวดและสายน้ำเกลือชนิดพิเศษ)

ยาใช้ภายนอก

Panoxyl / Benzoyl peroxide (แพนอ็อกซิล)

สรรพคุณ

ยาทารักษาสิวอักเสบ ฆ่าเชื้อ P.acnes บนผิวหน้า

วิธีใช้

ทาบางๆ บริเวณสิว ทิ้งไว้ 15 นาทีแล้วล้างออก (หากชินแล้วทาทิ้งไว้ได้)

ผลข้างเคียงที่พบได้

ผิวแห้ง ลอก แสบ แดง

ห้ามใช้ในกรณี

ผู้ที่แพ้ยานี้

ข้อควรระวังสำคัญ

ระวังยาโดนเสื้อผ้า เพราะมีฤทธิ์ฟอกสีเสื้อผ้าให้ด่างได้

การเก็บรักษา

เก็บที่อุณหภูมิห้อง

ยาฉีด/วัคซีน

Pantoprazole Injection (แพนโทปราโซล ฉีด)

สรรพคุณ

ยาลดกรดชนิดฉีด รักษาแผลเลือดออกในกระเพาะอาหารหรือลำไส้

วิธีใช้

ฉีดพุชเข้าหลอดเลือดดำช้าๆ หรือผสมน้ำเกลือหยด

ผลข้างเคียงที่พบได้

ปวดศีรษะ ท้องเสีย หลอดเลือดดำอักเสบตรงจุดที่ฉีด

ห้ามใช้ในกรณี

ผู้ที่เคยแพ้ยากลุ่ม PPIs

ข้อควรระวังสำคัญ

ยามีความคงตัวดีกว่า Omeprazole เล็กน้อย แต่ก็ควรฉีดทันทีหลังผสมเสร็จ

การเก็บรักษา

ยาผงเก็บอุณหภูมิห้อง ป้องกันแสง

ยากิน

Paracetamol (พาราเซตามอล)

สรรพคุณ

ยาลดไข้ บรรเทาอาการปวดระดับเล็กน้อยถึงปานกลาง

วิธีใช้

กินห่างกันอย่างน้อย 4-6 ชั่วโมง (ไม่ควรเกิน 8 เม็ด หรือ 4,000 มก. ต่อวัน)

ผลข้างเคียงที่พบได้

พบแพ้ได้น้อยมาก

ห้ามใช้ในกรณี

โรคตับอักเสบรุนแรง ผู้ที่เคยแพ้ยานี้

ข้อควรระวังสำคัญ

ห้ามกินยาเกินขนาดหรือกินพร่ำเพรื่อเด็ดขาด เพราะเป็นพิษต่อตับรุนแรง ห้ามใช้ร่วมกับแอลกอฮอล์

การเก็บรักษา

เก็บที่อุณหภูมิห้อง พ้นแสงแดด

ยากิน

Paracetamol + Orphenadrine (นอร์จีสิค / Norgesic)

สรรพคุณ

ยาคลายกล้ามเนื้อ + ลดอาการปวด

วิธีใช้

กินหลังอาหาร วันละ 3 ครั้ง (เช้า-กลางวัน-เย็น)

ผลข้างเคียงที่พบได้

ปากแห้ง ตาพร่า ง่วงซึม ใจสั่น ปัสสาวะลำบาก

ห้ามใช้ในกรณี

โรคต้อหิน ต่อมลูกหมากโต ลำไส้อุดตัน โรคกล้ามเนื้ออ่อนแรง (MG)

ข้อควรระวังสำคัญ

ยาทำให้ง่วงนอนมาก ห้ามขับรถหรือดื่มแอลกอฮอล์ ระวังการลื่นล้มในผู้สูงอายุ

การเก็บรักษา

เก็บที่อุณหภูมิห้อง

ยาฉีด/วัคซีน

Paracetamol Injection (พาราเซตามอล ฉีด)

สรรพคุณ

ยาลดไข้ บรรเทาปวดชนิดฉีด (มักใช้หลังผ่าตัดในผู้ป่วยที่ยังกินยาไม่ได้)

วิธีใช้

หยดเข้าหลอดเลือดดำ (ใช้เวลาดริปประมาณ 15 นาที)

ผลข้างเคียงที่พบได้

ปวดบริเวณที่ฉีด ความดันโลหิตตก (หากหยดเร็วเกินไป) พิษต่อตับ

ห้ามใช้ในกรณี

ผู้ป่วยโรคตับอักเสบรุนแรง หรือตับวาย

ข้อควรระวังสำคัญ

ในผู้ป่วยน้ำหนักน้อยกว่า 50 กก. ต้องคำนวณขนาดยาตามน้ำหนักตัวอย่างระมัดระวัง ห้ามให้ทั้งขวด (เสี่ยงตับวาย)

การเก็บรักษา

เก็บอุณหภูมิห้อง ไม่ต้องแช่เย็น

ยากิน

Penicillin V (เพนิซิลลิน วี)

สรรพคุณ

ยาปฏิชีวนะ ฆ่าเชื้อแบคทีเรีย (เช่น ทอนซิลอักเสบ ผิวหนังติดเชื้อ)

วิธีใช้

กินตอนท้องว่าง (ก่อนอาหาร 1 ชม. หรือหลัง 2 ชม.) และต้องกินให้ครบโดส

ผลข้างเคียงที่พบได้

คลื่นไส้ ท้องเสีย ผื่นคัน อาการแพ้ยารุนแรง (Anaphylaxis)

ห้ามใช้ในกรณี

ผู้ที่มีประวัติแพ้ยากลุ่ม Penicillin

ข้อควรระวังสำคัญ

หากกินแล้วมีอาการหน้าบวม ปากบวม หายใจไม่ออก มีผื่นเห่อ ให้หยุดยาและไป รพ. ด่วน

การเก็บรักษา

เก็บที่อุณหภูมิห้อง

ยากิน

Perindopril (เพอรินโดพริล)

สรรพคุณ

ยาลดความดันโลหิตสูง และรักษาภาวะหัวใจล้มเหลว

วิธีใช้

กินตอนเช้าก่อนอาหาร (ยาดูดซึมดีสุดตอนท้องว่าง)

ผลข้างเคียงที่พบได้

ไอแห้งๆ เวียนศีรษะ หน้ามืด ความดันตก

ห้ามใช้ในกรณี

สตรีมีครรภ์ ประวัติบวมที่หน้า/คอจากยากลุ่ม ACEI

ข้อควรระวังสำคัญ

หากมีอาการไอแห้งรุนแรงจนรบกวนชีวิตประจำวันหรือการนอน ให้แจ้งแพทย์เพื่อพิจารณาเปลี่ยนยา

การเก็บรักษา

เก็บที่อุณหภูมิห้อง ป้องกันความชื้น

ยาใช้ภายนอก

Permethrin Cream / Scaboma (เพอร์เมทริน)

สรรพคุณ

ยาทาฆ่าเชื้อหิด (Scabies) โลน และเหา

วิธีใช้

ทาทั่วตัวตั้งแต่คอลงมาถึงปลายเท้า (เน้นซอกหลืบ) ทิ้งไว้ 8-14 ชั่วโมง แล้วอาบน้ำล้างออก

ผลข้างเคียงที่พบได้

คัน แสบ แดง ชาตามผิวหนังชั่วคราว

ห้ามใช้ในกรณี

ผู้ที่เคยแพ้ยานี้ หรือแพ้ดอกเบญจมาศ

ข้อควรระวังสำคัญ

ต้องซักเสื้อผ้า ผ้าปูที่นอน ผ้าเช็ดตัว ด้วยน้ำร้อน (หรือตากแดดจัด) เพื่อฆ่าเชื้อหิดที่ตกค้าง

การเก็บรักษา

เก็บที่อุณหภูมิห้อง

ยากิน

Perphenazine (เพอร์เฟนาซีน)

สรรพคุณ

ยารักษาโรคจิตเภท และบรรเทาอาการคลื่นไส้อาเจียนรุนแรง

วิธีใช้

กินตามแพทย์สั่ง

ผลข้างเคียงที่พบได้

ง่วงซึม กล้ามเนื้อเกร็ง ตาค้าง ปากแห้ง ท้องผูก หน้ามืด

ห้ามใช้ในกรณี

ผู้ป่วยโคม่า กดระบบประสาทรุนแรง โรคพาร์กินสัน

ข้อควรระวังสำคัญ

ยาทำให้ผิวหนังไวต่อแสงแดด ควรทาครีมกันแดด ระวังการขับขี่ยานพาหนะ

การเก็บรักษา

เก็บที่อุณหภูมิห้อง

ยาใช้ภายนอก

Perskindol Spray/Gel (เพอร์สกินดอล)

สรรพคุณ

สเปรย์หรือเจลบรรเทาปวดกล้ามเนื้อ ปวดข้อ (ให้ความรู้สึกเย็นก่อนแล้วค่อยอุ่น)

วิธีใช้

พ่นหรือทาบริเวณที่ปวด วันละ 3-4 ครั้ง

ผลข้างเคียงที่พบได้

ระคายเคืองผิวหนัง แสบร้อน

ห้ามใช้ในกรณี

เด็กอายุต่ำกว่า 5 ปี ห้ามใช้กับแผลเปิด

ข้อควรระวังสำคัญ

ห้ามฉีดพ่นใกล้ดวงตา หรือสูดดม

การเก็บรักษา

เก็บที่อุณหภูมิห้อง ห้ามเจาะหรือเผากระป๋องสเปรย์

ยากิน

Pethidine (เพทิดีน - ชนิดกิน)

สรรพคุณ

ยาระงับปวดชนิดเสพติด (มักใช้บรรเทาปวดที่รุนแรงมาก)

วิธีใช้

กินเฉพาะเวลาปวดรุนแรง ตามแพทย์สั่งเป๊ะ

ผลข้างเคียงที่พบได้

ง่วงซึม คลื่นไส้ อาเจียน วิงเวียน ท้องผูก กดการหายใจ

ห้ามใช้ในกรณี

หอบหืดรุนแรง กำลังใช้ยารักษาซึมเศร้ากลุ่ม MAOI (เสี่ยงอันตรายถึงชีวิต)

ข้อควรระวังสำคัญ

ยาเสพติดให้โทษและเป็นยาควบคุมพิเศษ ห้ามใช้นานเกินกำหนดเพราะเสี่ยงเสพติด

การเก็บรักษา

เก็บในที่มิดชิด/ตู้เซฟ

ยาฉีด/วัคซีน

Pethidine Injection (เพทิดีน)

สรรพคุณ

ยาระงับปวดชนิดเสพติด (ปานกลางถึงรุนแรง เช่น ปวดนิ่ว ปวดเจ็บครรภ์คลอด)

วิธีใช้

ฉีดเข้าหลอดเลือดดำช้าๆ หรือฉีดเข้ากล้ามเนื้อ

ผลข้างเคียงที่พบได้

คลื่นไส้ อาเจียน วิงเวียน หน้ามืด กดการหายใจ ท้องผูก

ห้ามใช้ในกรณี

ผู้ป่วยหอบหืดรุนแรง กำลังใช้ยาซึมเศร้ากลุ่ม MAOI (เสี่ยงอันตรายถึงชีวิต)

ข้อควรระวังสำคัญ

เป็นยาควบคุมพิเศษ หากใช้ในผู้ป่วยโรคไต ยาจะสะสมและกระตุ้นให้เกิดอาการชักได้ (ปัจจุบันจึงพยายามเลี่ยงไปใช้ยาอื่น)

การเก็บรักษา

เก็บในตู้เซฟยาเสพติด

ยากิน

Phenobarbital (ฟีโนบาร์บิทอล)

สรรพคุณ

ยากันชัก และยานอนหลับ (ปัจจุบันใช้น้อยลง)

วิธีใช้

กินวันละ 1 ครั้ง (มักให้กินก่อนนอนเพราะทำให้ง่วง)

ผลข้างเคียงที่พบได้

ง่วงซึมมาก ซึมเศร้า สับสน (ในผู้สูงอายุ) สมาธิสั้น (ในเด็ก)

ห้ามใช้ในกรณี

โรคตับรุนแรง โรคพอร์ไฟเรีย (Porphyria) ภาวะกดการหายใจ

ข้อควรระวังสำคัญ

ห้ามหยุดยาเองกะทันหันเพราะจะทำให้ชักกำเริบรุนแรง ยาตีกับยาอื่นเยอะมาก

การเก็บรักษา

เก็บที่อุณหภูมิห้อง

ยากิน

Phenytoin (ฟีนิทอยน์ / Dilantin)

สรรพคุณ

ยากันชัก

วิธีใช้

กินพร้อมหรือไม่พร้อมอาหารก็ได้ แต่ต้องกินสม่ำเสมอตรงเวลา ห้ามเคี้ยว/บด

ผลข้างเคียงที่พบได้

เหงือกบวมหนา ขนดก เดินเซ ตากระตุก สับสน

ห้ามใช้ในกรณี

ผู้ป่วยหัวใจเต้นช้าผิดปกติชนิด Heart block

ข้อควรระวังสำคัญ

ต้องแปรงฟันและรักษาสุขอนามัยช่องปากให้ดีเพื่อลดปัญหาเหงือกบวม ห้ามเปลี่ยนยี่ห้อยาเองเด็ดขาด

การเก็บรักษา

เก็บที่อุณหภูมิห้อง

ยาฉีด/วัคซีน

Phenytoin Injection (ฟีนิทอยน์ / Dilantin)

สรรพคุณ

ยากันชักแบบฉีดฉุกเฉิน (ระงับอาการชักต่อเนื่อง)

วิธีใช้

ฉีดเข้าหลอดเลือดดำช้าๆ

ผลข้างเคียงที่พบได้

ความดันโลหิตตก หัวใจเต้นผิดจังหวะ บวมแดง ปวดแสบตรงที่ฉีด

ห้ามใช้ในกรณี

ผู้ที่มีภาวะหัวใจเต้นช้าผิดปกติรุนแรง (Heart block)

ข้อควรระวังสำคัญ

ห้ามผสมกับน้ำเกลือที่มีน้ำตาล (ต้องใช้ NSS เท่านั้น) และห้ามฉีดเร็วเด็ดขาด เพราะความดันจะตกและหัวใจอาจหยุดเต้น

การเก็บรักษา

เก็บที่อุณหภูมิห้อง

ยาใช้ภายนอก

Physiogel AI Cream (ฟิสิโอเจล เอไอ)

สรรพคุณ

ครีมบำรุงสำหรับผิวแห้ง แดง คัน แพ้ง่าย (ซ่อมแซมเกราะป้องกันผิว)

วิธีใช้

ทาบำรุงผิวหน้าหรือผิวกาย วันละ 2 ครั้ง เช้า-เย็น

ผลข้างเคียงที่พบได้

ไม่มีผลข้างเคียง (ไม่มีน้ำหอม สารกันบูด หรือสเตียรอยด์)

ห้ามใช้ในกรณี

แพ้ส่วนประกอบ

ข้อควรระวังสำคัญ

เป็นเวชสำอางที่ช่วยฟื้นฟูผิว ไม่ใช่ยาฆ่าเชื้อหรือยารักษาโรคโดยตรง

การเก็บรักษา

เก็บที่อุณหภูมิห้อง

ยาฉีด/วัคซีน

Phytomenadione / Vitamin K1 (วิตามินเค 1)

สรรพคุณ

วิตามินเคชนิดฉีด (รักษาภาวะเลือดออกง่าย หรือใช้เป็นยาแก้พิษยาวาร์ฟาริน)

วิธีใช้

ฉีดเข้าใต้ผิวหนัง หรือเส้นเลือดดำช้าๆ

ผลข้างเคียงที่พบได้

ปวดบวมตรงที่ฉีด หน้าแดง เหงื่อออก การรับรสเปลี่ยน

ห้ามใช้ในกรณี

ผู้ที่เคยแพ้ยานี้

ข้อควรระวังสำคัญ

ห้ามฉีดเข้าหลอดเลือดดำอย่างรวดเร็วเด็ดขาด เพราะมีความเสี่ยงสูงที่จะเกิดปฏิกิริยาแพ้รุนแรง (Anaphylaxis-like) จนช็อก

การเก็บรักษา

เก็บอุณหภูมิห้อง ป้องกันแสงอย่างเคร่งครัด

ยากิน

Pioglitazone (ไพโอกลิตาโซน)

สรรพคุณ

ยาลดน้ำตาลในเลือด รักษาเบาหวาน (ช่วยเพิ่มความไวต่ออินซูลิน)

วิธีใช้

กินวันละ 1 ครั้ง พร้อมหรือไม่พร้อมอาหารก็ได้

ผลข้างเคียงที่พบได้

บวมน้ำ น้ำหนักตัวเพิ่ม ปวดเกร็งกล้ามเนื้อ เพิ่มความเสี่ยงกระดูกหักในสตรี

ห้ามใช้ในกรณี

ภาวะหัวใจล้มเหลวรุนแรง โรคตับรุนแรง มะเร็งกระเพาะปัสสาวะ

ข้อควรระวังสำคัญ

หากมีปัสสาวะเป็นเลือด หรือเจ็บปวดเวลาปัสสาวะ ให้รีบพบแพทย์

การเก็บรักษา

เก็บที่อุณหภูมิห้อง

ยาฉีด/วัคซีน

Piperacillin + Tazobactam (ทาโซซิน / Tazocin)

สรรพคุณ

ยาปฏิชีวนะฉีด ฆ่าเชื้อแบคทีเรียดื้อยารุนแรงแบบครอบจักรวาล (มักใช้ใน ICU)

วิธีใช้

หยดเข้าหลอดเลือดดำ

ผลข้างเคียงที่พบได้

ท้องเสีย คลื่นไส้ ผื่นคัน ค่าการทำงานของไต/ตับสูงขึ้น

ห้ามใช้ในกรณี

ผู้ที่แพ้ยากลุ่ม Penicillin หรือ Cephalosporin อย่างรุนแรง

ข้อควรระวังสำคัญ

หากผู้ป่วยมีประวัติแพ้ยาฆ่าเชื้อ ต้องซักประวัติให้ละเอียดและเฝ้าระวังผื่นแพ้หลังให้ยา

การเก็บรักษา

ยาผงเก็บอุณหภูมิห้อง

ยากิน

Piracetam (พิราซีแทม / Nootropil)

สรรพคุณ

ยารักษาอาการกล้ามเนื้อกระตุก (Myoclonus) และเพิ่มการไหลเวียนเลือดในสมอง (บำรุงสมอง/วิงเวียน)

วิธีใช้

กินก่อนหรือหลังอาหาร

ผลข้างเคียงที่พบได้

กระสับกระส่าย หงุดหงิดง่าย นอนไม่หลับ น้ำหนักขึ้น

ห้ามใช้ในกรณี

โรคไตวายระยะสุดท้าย มีเลือดออกในสมอง โรคฮันติงตัน

ข้อควรระวังสำคัญ

ใช้อย่างระมัดระวังในผู้ป่วยที่มีภาวะเลือดออกง่าย หรือต้องผ่าตัด

การเก็บรักษา

เก็บที่อุณหภูมิห้อง

ยากิน

Piroxicam (ไพร็อกซิแคม)

สรรพคุณ

ยาแก้ปวดอักเสบข้อ (NSAIDs) ชนิดออกฤทธิ์ยาวนาน

วิธีใช้

กินวันละ 1 ครั้ง หลังอาหารทันที และดื่มน้ำตามมากๆ

ผลข้างเคียงที่พบได้

ระคายเคืองกระเพาะอาหารรุนแรง ปวดท้อง เลือดออกในทางเดินอาหาร

ห้ามใช้ในกรณี

แผลในกระเพาะอาหาร หอบหืดจากยาแก้ปวด สตรีมีครรภ์ไตรมาส 3

ข้อควรระวังสำคัญ

ยามีฤทธิ์กัดกระเพาะรุนแรง ไม่เหมาะกับผู้สูงอายุ ห้ามใช้พร้อมยาแก้ปวด NSAIDs ตัวอื่น

การเก็บรักษา

เก็บที่อุณหภูมิห้อง

ยากิน

Pizotifen (พิโซติเฟน)

สรรพคุณ

ยาป้องกันไมเกรน

วิธีใช้

มักให้กินก่อนนอน หรือกินวันละ 3 ครั้ง (ยาทำให้ง่วงมาก)

ผลข้างเคียงที่พบได้

ง่วงซึมมาก เจริญอาหาร น้ำหนักตัวเพิ่มขึ้น ปากแห้ง

ห้ามใช้ในกรณี

ต้อหินมุมปิด ต่อมลูกหมากโต

ข้อควรระวังสำคัญ

ยานี้ไม่ได้ใช้เพื่อระงับอาการปวดไมเกรนที่กำเริบแล้ว แต่ใช้กินทุกวันเพื่อป้องกันไม่ให้ปวด

การเก็บรักษา

เก็บที่อุณหภูมิห้อง

ยาใช้ภายนอก

Poly-Oph Eye Drops (โพลี-ออฟ ยาหยอดตา)

สรรพคุณ

ยาหยอดตาฆ่าเชื้อแบคทีเรีย พร้อมสเตียรอยด์ลดอักเสบ

วิธีใช้

หยอดตา 1-2 หยด วันละ 3-4 ครั้ง

ผลข้างเคียงที่พบได้

แสบตาชั่วคราว ความดันลูกตาสูง

ห้ามใช้ในกรณี

ผู้ที่มีการติดเชื้อไวรัส (เช่น เริมที่ตา) หรือเชื้อราที่ดวงตาโดยยังไม่ได้รักษา

ข้อควรระวังสำคัญ

ห้ามซื้อใช้เองติดต่อกันนานเกิน 2 สัปดาห์ เพราะเสี่ยงเป็นต้อหินจนตาบอดได้

การเก็บรักษา

เก็บที่อุณหภูมิห้อง เมื่อเปิดขวดแล้วอยู่ได้แค่ 1 เดือน

ยาฉีด/วัคซีน

Potassium Chloride / KCl (โพแทสเซียม คลอไรด์)

สรรพคุณ

ยาเสริมเกลือแร่ (รักษาภาวะโพแทสเซียมในเลือดต่ำรุนแรง)

วิธีใช้

ต้องผสมเจือจางในน้ำเกลือ และหยดเข้าหลอดเลือดดำช้าๆ เท่านั้น

ผลข้างเคียงที่พบได้

ปวดแสบเส้นเลือดอย่างมากขณะหยดยา หัวใจเต้นผิดจังหวะ

ห้ามใช้ในกรณี

ผู้ที่มีภาวะโพแทสเซียมในเลือดสูง ไตวายรุนแรง

ข้อควรระวังสำคัญ

🚨 อันตรายสูงสุด: ห้ามฉีดพุช (Push) ยาเข้มข้นเข้าเส้นเลือดโดยตรงเด็ดขาด!!! (หัวใจจะหยุดเต้นทันทีและเสียชีวิต)

การเก็บรักษา

เก็บที่อุณหภูมิห้อง (มักเก็บแยกชั้นหรือติดป้ายเตือนสีแดงในตู้ยา)

ยาใช้ภายนอก

Povidone-Iodine / Betadine (เบตาดีน)

สรรพคุณ

น้ำยาฆ่าเชื้อ ใส่แผลสด แผลถลอก แผลไฟไหม้น้ำร้อนลวก (ระดับตื้น)

วิธีใช้

หยดหรือทาลงบนบาดแผลโดยตรง วันละ 1-2 ครั้ง

ผลข้างเคียงที่พบได้

ระคายเคืองผิวหนัง สีของยาติดเสื้อผ้าซักออกยาก

ห้ามใช้ในกรณี

ผู้ที่แพ้ไอโอดีน สตรีมีครรภ์/ให้นมบุตร (หากต้องทาบริเวณกว้างมาก)

ข้อควรระวังสำคัญ

หลีกเลี่ยงการใช้ทาแผลบริเวณกว้างๆ เป็นเวลานานหลายวัน เพราะไอโอดีนอาจสะสมในร่างกายจนกระทบต่อต่อมไทรอยด์ได้

การเก็บรักษา

เก็บพ้นแสงแดด อุณหภูมิไม่เกิน 30°C

ยาฉีด/วัคซีน

Pralidoxime / 2-PAM (พราลิโดกซิม)

สรรพคุณ

ยาถอนพิษ (Antidote) จากยาฆ่าแมลงกลุ่มออร์กาโนฟอสเฟต (Organophosphate)

วิธีใช้

หยดเข้าหลอดเลือดดำช้าๆ

ผลข้างเคียงที่พบได้

วิงเวียน ตาพร่ามัว มองเห็นภาพซ้อน ใจสั่น กล้ามเนื้อเกร็ง

ห้ามใช้ในกรณี

ผู้ป่วยที่ได้รับพิษจากยาฆ่าแมลงกลุ่มคาร์บาเมต (Carbamate) เพียงอย่างเดียว

ข้อควรระวังสำคัญ

มักต้องใช้ร่วมกับยา Atropine เสมอ ห้ามฉีดเร็วเกินไปเพราะอาจทำให้หัวใจหยุดเต้น

การเก็บรักษา

เก็บที่อุณหภูมิห้อง

ยากิน

Prasugrel (พราซูเกรล / Effient)

สรรพคุณ

ยาต้านเกล็ดเลือด ป้องกันหลอดเลือดหัวใจอุดตันซ้ำ (มักใช้ร่วมกับ Aspirin)

วิธีใช้

กินวันละ 1 ครั้ง พร้อมหรือไม่พร้อมอาหารก็ได้

ผลข้างเคียงที่พบได้

เลือดออกง่าย รอยช้ำจ้ำเลือด เลือดกำเดาไหล

ห้ามใช้ในกรณี

มีเลือดออกในร่างกายรุนแรง ประวัติเคยเป็นโรคหลอดเลือดสมองแตก/ตีบ (Stroke/TIA)

ข้อควรระวังสำคัญ

ห้ามหยุดยาเองเด็ดขาด (เสี่ยงหัวใจขาดเลือดซ้ำและเสียชีวิต) แจ้งทันตแพทย์ก่อนทำฟันทุกครั้ง

การเก็บรักษา

เก็บในภาชนะบรรจุเดิม พ้นความชื้น

ยากิน

Pravastatin (พราวาสตาติน)

สรรพคุณ

ยาลดระดับคอเลสเตอรอลในเลือด

วิธีใช้

กินวันละ 1 ครั้ง เวลาใดก็ได้ (ไม่จำเป็นต้องก่อนนอน)

ผลข้างเคียงที่พบได้

ปวดกล้ามเนื้อ ปวดศีรษะ อ่อนเพลีย คลื่นไส้

ห้ามใช้ในกรณี

โรคตับที่กำลังกำเริบ สตรีมีครรภ์ และสตรีให้นมบุตร

ข้อควรระวังสำคัญ

ผลข้างเคียงเรื่องปวดกล้ามเนื้อพบน้อยกว่ายาลดไขมันตัวอื่น แต่หากปวดรุนแรงให้รีบพบแพทย์

การเก็บรักษา

เก็บที่อุณหภูมิห้อง

ยากิน

Praziquantel (พราซิควอนเทล)

สรรพคุณ

ยาถ่ายพยาธิใบไม้ พยาธิตัวตืด พยาธิตืดหมูในสมอง

วิธีใช้

กลืนทั้งเม็ดพร้อมน้ำมากๆ ควรกินพร้อมอาหาร

ผลข้างเคียงที่พบได้

วิงเวียน ปวดศีรษะ ปวดท้อง คลื่นไส้ อ่อนเพลีย

ห้ามใช้ในกรณี

ผู้ที่มีพยาธิตืดหมูที่ตา (Ocular cysticercosis) กำลังใช้ยา Rifampin

ข้อควรระวังสำคัญ

ยามีรสขมจัด ห้ามเคี้ยวเพราะจะทำให้อาเจียน ห้ามขับรถหลังกินยา

การเก็บรักษา

เก็บที่อุณหภูมิห้อง

ยากิน

Prazosin (พราโซซิน)

สรรพคุณ

ยาลดความดันโลหิต และรักษาอาการต่อมลูกหมากโต

วิธีใช้

มื้อแรกต้องกินก่อนนอน เพื่อป้องกันอาการหน้ามืดรุนแรง

ผลข้างเคียงที่พบได้

วิงเวียน หน้ามืดเวลาลุกขึ้น ใจสั่น อ่อนเพลีย ปวดศีรษะ

ห้ามใช้ในกรณี

ผู้ที่เคยแพ้ยากลุ่มนี้

ข้อควรระวังสำคัญ

เวลาลุกขึ้นยืนหรือนั่ง ต้องค่อยๆ ทำช้าๆ เสมอ เพื่อป้องกันความดันตกวูบ

การเก็บรักษา

เก็บที่อุณหภูมิห้อง

ยาใช้ภายนอก

Pred Forte / Prednisolone eye drops (เพรดโฟร์ท)

สรรพคุณ

ยาหยอดตาสเตียรอยด์ (ความแรงสูง) อักเสบดวงตารุนแรง หรือหลังผ่าตัด

วิธีใช้

หยอดตา 1-2 หยด ตามแพทย์สั่ง (เขย่าขวดแรงๆ ก่อนหยอดทุกครั้ง)

ผลข้างเคียงที่พบได้

แสบตาชั่วคราว ความดันลูกตาสูง ต้อกระจก (หากใช้นาน)

ห้ามใช้ในกรณี

ติดเชื้อที่ตาโดยไม่ได้รักษา (ไวรัส เชื้อรา)

ข้อควรระวังสำคัญ

🚨 อันตราย: ห้ามซื้อใช้เองเด็ดขาด การใช้นานๆ ทำให้ตาบอดจากต้อหินได้ ต้องพบหมอตามนัดเพื่อวัดความดันตา

การเก็บรักษา

เก็บที่อุณหภูมิห้อง

ยาใช้ภายนอก

Pred Forte / Prednisolone Eye Drops (เพรดโฟร์ท)

สรรพคุณ

ยาหยอดตาสเตียรอยด์ ลดการอักเสบของดวงตาอย่างรุนแรง หรือหลังผ่าตัดตา

วิธีใช้

หยอดตา 1-2 หยด ตามแพทย์สั่งอย่างเคร่งครัด **ต้องเขย่าขวดแรงๆ ก่อนใช้ทุกครั้ง**

ผลข้างเคียงที่พบได้

ความดันลูกตาสูงขึ้น (เสี่ยงต้อหิน) ติดเชื้อราที่ตาได้ง่ายขึ้นหากใช้นาน

ห้ามใช้ในกรณี

ผู้ที่มีการติดเชื้อไวรัสหรือเชื้อราที่ดวงตาโดยยังไม่ได้รักษา

ข้อควรระวังสำคัญ

🚨 อันตราย: ห้ามซื้อหยอดเองเด็ดขาด การใช้ต่อเนื่องนานเกินไปทำให้ตาบอดจากต้อหินหรือต้อกระจกได้

การเก็บรักษา

เก็บที่อุณหภูมิห้อง (เปิดขวดแล้วอยู่ได้ 1 เดือน)

ยากิน

Prednisolone (เพรดนิโซโลน)

สรรพคุณ

ยาสเตียรอยด์ ลดการอักเสบ กดภูมิคุ้มกัน รักษาภูมิแพ้รุนแรง

วิธีใช้

กินหลังอาหารเช้าทันที (ระคายกระเพาะ)

ผลข้างเคียงที่พบได้

เจริญอาหาร น้ำหนักขึ้น หน้าบวม กระสับกระส่าย กระเพาะอาหารอักเสบ

ห้ามใช้ในกรณี

ผู้ที่ติดเชื้อราหรือไวรัสรุนแรงในร่างกาย (เช่น อีสุกอีใส)

ข้อควรระวังสำคัญ

ห้ามหยุดยากะทันหันหากใช้นานเกิน 1-2 สัปดาห์ (ต้องให้แพทย์ค่อยๆ ลดยา)

การเก็บรักษา

เก็บในที่แห้ง พ้นแสงแดด

ยากิน

Pregabalin (พรีกาบาลิน / Lyrica)

สรรพคุณ

แก้ปวดเส้นประสาทรุนแรง ยากันชัก ลดอาการวิตกกังวล

วิธีใช้

กินพร้อมหรือไม่พร้อมอาหารก็ได้ วันละ 2 ครั้ง

ผลข้างเคียงที่พบได้

ง่วงซึม เวียนศีรษะ น้ำหนักขึ้น ปากแห้ง บวมน้ำ

ห้ามใช้ในกรณี

ผู้ที่แพ้ยานี้

ข้อควรระวังสำคัญ

มีฤทธิ์เสพติดและถูกนำไปใช้ผิดประเภทได้บ่อย ต้องควบคุมโดยแพทย์ ห้ามหยุดยาเอง

การเก็บรักษา

เก็บที่อุณหภูมิห้อง

ยากิน

Probenecid (โพรเบเนซิด)

สรรพคุณ

ยาขับกรดยูริก ป้องกันโรคเก๊าท์กำเริบ (เพิ่มการขับออกทางปัสสาวะ)

วิธีใช้

กินพร้อมอาหาร ดื่มน้ำตามมากๆ ตลอดวัน

ผลข้างเคียงที่พบได้

คลื่นไส้ เบื่ออาหาร ปวดศีรษะ ปัสสาวะบ่อย

ห้ามใช้ในกรณี

ผู้ที่มีประวัตินิ่วในไตชนิดกรดยูริก โรคไตเสื่อมรุนแรง ผู้ที่กำลังมีเก๊าท์กำเริบ

ข้อควรระวังสำคัญ

ต้องดื่มน้ำเยอะๆ เพื่อป้องกันการเกิดนิ่วในไต ห้ามกินร่วมกับยา Aspirin เพราะจะหักล้างฤทธิ์กัน

การเก็บรักษา

เก็บที่อุณหภูมิห้อง

ยาใช้ภายนอก

Proctosedyl Suppository / Ointment (ยาเหน็บ/ยาทาริดสีดวง)

สรรพคุณ

ยาทาหรือยาเหน็บรักษาริดสีดวงทวาร (มีสเตียรอยด์ลดอักเสบและยาชาลดปวด)

วิธีใช้

ทาหรือเหน็บ วันละ 2 ครั้ง เช้า-เย็น หรือหลังถ่ายอุจจาระ

ผลข้างเคียงที่พบได้

อาจรู้สึกแสบหรือระคายเคืองช่วงแรก ผิวหนังทวารหนักบางลงหากใช้นาน

ห้ามใช้ในกรณี

มีการติดเชื้อราหรือไวรัสบริเวณทวารหนักโดยไม่ได้รักษา

ข้อควรระวังสำคัญ

ห้ามใช้ติดต่อกันนานเกิน 7 วัน เพราะยาสเตียรอยด์จะทำให้เนื้อเยื่อบริเวณทวารหนักบางและเป็นแผลรุนแรงได้ง่าย

การเก็บรักษา

เก็บที่อุณหภูมิห้อง (ไม่เกิน 25°C) ห้ามแช่แข็ง

ยาฉีด/วัคซีน

Propofol (โพรโพฟอล)

สรรพคุณ

ยาสลบชนิดฉีด (น้ำยาสีขาวขุ่นคล้ายน้ำนม) ใช้ดมยาสลบหรือให้ผู้ป่วยหลับใน ICU

วิธีใช้

ฉีดหรือหยดเข้าหลอดเลือดดำโดยวิสัญญีแพทย์

ผลข้างเคียงที่พบได้

ความดันโลหิตตก กดการหายใจ ปวดแสบเส้นเลือดตอนฉีด

ห้ามใช้ในกรณี

ผู้ที่แพ้ไข่ ถั่วเหลือง หรือผลิตภัณฑ์จากถั่วเหลือง (ตัวยาทำจากอิมัลชันไขมัน)

ข้อควรระวังสำคัญ

เป็นยาอันตรายที่ทำให้หยุดหายใจได้ทันที ห้ามใช้หากไม่มีแพทย์และเครื่องช่วยหายใจเตรียมพร้อม

การเก็บรักษา

เก็บที่อุณหภูมิห้อง (ไม่เกิน 25°C) ห้ามแช่แข็ง

ยากิน

Propranolol (โพรพราโนลอล)

สรรพคุณ

ยาลดความดัน ลดอาการใจสั่น ป้องกันไมเกรน ลดความตื่นเต้น (เวที)

วิธีใช้

กินก่อนอาหารหรือตอนท้องว่าง

ผลข้างเคียงที่พบได้

เวียนศีรษะ หัวใจเต้นช้า นอนไม่หลับ มือเท้าเย็น ฝันร้าย

ห้ามใช้ในกรณี

โรคหอบหืดรุนแรง ภาวะหัวใจล้มเหลว หัวใจเต้นช้าผิดปกติ

ข้อควรระวังสำคัญ

ห้ามหยุดยาเองทันที อาจบดบังอาการน้ำตาลตกในผู้ป่วยเบาหวาน (ทำให้ไม่รู้ว่าน้ำตาลตก)

การเก็บรักษา

เก็บที่อุณหภูมิห้อง

ยากิน

Propylthiouracil (PTU / โพรพิลไทโอยูราซิล)

สรรพคุณ

รักษาภาวะไทรอยด์เป็นพิษ

วิธีใช้

กินวันละ 3 ครั้ง (ทุก 8 ชั่วโมง) พร้อมอาหาร

ผลข้างเคียงที่พบได้

ผื่นคัน ปวดข้อ ตับอักเสบ เม็ดเลือดขาวต่ำ

ห้ามใช้ในกรณี

แพ้ยานี้ ตับอักเสบรุนแรง

ข้อควรระวังสำคัญ

หากกินแล้วมีไข้ เจ็บคอ ให้รีบพบแพทย์ด่วน (เป็นสัญญาณอันตรายของภาวะเม็ดเลือดขาวต่ำ)

การเก็บรักษา

เก็บที่อุณหภูมิห้อง

ยาฉีด/วัคซีน

Protamine Sulfate (โปรตามีน ซัลเฟต)

สรรพคุณ

ยาต้านพิษ (Antidote) สำหรับแก้ฤทธิ์ยาละลายลิ่มเลือด Heparin

วิธีใช้

ฉีดเข้าหลอดเลือดดำช้าๆ มากๆ (ไม่เกิน 50 mg ในเวลา 10 นาที)

ผลข้างเคียงที่พบได้

ความดันโลหิตตกรุนแรง หัวใจเต้นช้า ร้อนวูบวาบ หายใจลำบาก

ห้ามใช้ในกรณี

ไม่มีข้อห้ามในภาวะเลือดออกรุนแรงจาก Heparin

ข้อควรระวังสำคัญ

🚨 หากฉีดเร็วเกินไปจะทำให้ความดันตก ช็อก และหัวใจหยุดเต้น ต้องมอนิเตอร์สัญญาณชีพอย่างใกล้ชิด

การเก็บรักษา

เก็บตู้เย็น (2-8°C) ห้ามแช่แข็ง

ยาใช้ภายนอก

Protopic Ointment / Tacrolimus (โปรโทปิค)

สรรพคุณ

ยาทาแก้ผื่นภูมิแพ้ผิวหนังอักเสบเรื้อรัง (ไม่มีสเตียรอยด์)

วิธีใช้

ทาบางๆ บริเวณรอยโรค วันละ 2 ครั้ง

ผลข้างเคียงที่พบได้

รู้สึกแสบ ร้อน คันยุบยิบ บริเวณที่ทา (มักเป็นในช่วงวันแรกๆ)

ห้ามใช้ในกรณี

เด็กอายุต่ำกว่า 2 ปี หญิงตั้งครรภ์/ให้นมบุตร ผิวหนังที่ติดเชื้อ

ข้อควรระวังสำคัญ

ทาแทนสเตียรอยด์ได้ในรายที่เป็นเรื้อรัง ควรหลีกเลี่ยงการออกแดดจัดหลังทายา

การเก็บรักษา

เก็บที่อุณหภูมิห้อง

ยากิน

Pseudoephedrine (ซูโดอีเฟดรีน)

สรรพคุณ

ยาลดคัดจมูกรุนแรง (ยาควบคุมพิเศษ)

วิธีใช้

กินเมื่อมีอาการ ห้ามกินใกล้เวลานอนเด็ดขาด

ผลข้างเคียงที่พบได้

ใจสั่น นอนไม่หลับ กระสับกระส่าย ความดันโลหิตสูงขึ้น

ห้ามใช้ในกรณี

ความดันโลหิตสูงรุนแรง โรคหลอดเลือดหัวใจตับ กำลังใช้ยา MAOI

ข้อควรระวังสำคัญ

ยาทำให้นอนไม่หลับและใจสั่น ระวังการนำไปใช้ผิดประเภท (สารตั้งต้นยาเสพติด)

การเก็บรักษา

เก็บที่อุณหภูมิห้อง

ยากิน

Pyrazinamide (ไพราซินาไมด์)

สรรพคุณ

ยารักษาวัณโรค (ต้องกินร่วมกับยาตัวอื่นเสมอ)

วิธีใช้

กินวันละ 1 ครั้ง หลังอาหาร

ผลข้างเคียงที่พบได้

ปวดข้อ (จากกรดยูริกสูง) ตับอักเสบ คลื่นไส้ เบื่ออาหาร

ห้ามใช้ในกรณี

โรคตับรุนแรง โรคเก๊าท์ที่กำลังกำเริบ

ข้อควรระวังสำคัญ

หากมีอาการตาเหลือง ตัวเหลือง คลื่นไส้อาเจียนมาก ให้รีบพบแพทย์ (สัญญาณตับอักเสบ)

การเก็บรักษา

เก็บที่อุณหภูมิห้อง

ยากิน

Pyridostigmine (ไพริโดสติกมีน / Mestinon)

สรรพคุณ

รักษาโรคกล้ามเนื้ออ่อนแรง (Myasthenia Gravis - MG)

วิธีใช้

ต้องกินยาตรงเวลาเป๊ะตามที่แพทย์สั่งระดับนาที (พร้อมอาหาร/นม)

ผลข้างเคียงที่พบได้

ปวดมวนท้อง ท้องเสีย คลื่นไส้ น้ำลาย/เหงื่อออกมาก กล้ามเนื้อกระตุก

ห้ามใช้ในกรณี

ลำไส้อุดตัน ทางเดินปัสสาวะอุดตัน

ข้อควรระวังสำคัญ

การกินยาเลทหรือผิดเวลา จะทำให้กล้ามเนื้ออ่อนแรงจนอาจหยุดหายใจได้ทันที

การเก็บรักษา

เก็บที่อุณหภูมิห้อง ป้องกันความชื้น