ยาปฏิชีวนะฉีด ฆ่าเชื้อแบคทีเรีย (เด่นเรื่องการฆ่าเชื้อดื้อยา Pseudomonas)
ฉีดเข้าเส้นเลือดดำ หรือกล้ามเนื้อ
ปวดบริเวณที่ฉีด ผื่นคัน ท้องเสีย
แพ้ยากลุ่ม Cephalosporin
ระวังในผู้ที่เคยแพ้ยา Penicillin
ยาผงเก็บอุณหภูมิห้อง
ยาปฏิชีวนะฉีด ฆ่าเชื้อแบคทีเรียรุนแรง (ข้อดีคือฉีดแค่วันละ 1 ครั้งได้)
ฉีดเข้าเส้นเลือดดำ หรือกล้ามเนื้อ
ปวดบริเวณที่ฉีดมาก ท้องเสีย นิ่วในถุงน้ำดีเทียม
ทารกแรกเกิดที่มีภาวะตัวเหลืองรุนแรง แพ้ยากลุ่ม Cephalosporin
ห้ามผสมหรือให้ยาทางสายน้ำเกลือร่วมกับสารละลายที่มีแคลเซียม (เช่น Ringer's Lactate) เด็ดขาด ยาจะตกตะกอนอันตราย
ยาผงเก็บอุณหภูมิห้อง
ยาปฏิชีวนะ ฆ่าเชื้อแบคทีเรียที่เริ่มดื้อยาบางชนิด
กินหลังอาหารทันที (ยาดูดซึมได้ดีพร้อมอาหาร ขมมากห้ามบด)
ท้องเสีย ท้องอืด คลื่นไส้
ผู้ที่แพ้ยากลุ่ม Cephalosporin
ยาเม็ดมีรสขมจัด แนะนำให้กลืนทั้งเม็ดพร้อมน้ำมากๆ ทันที
เก็บที่อุณหภูมิห้อง
ยาแก้ปวดอักเสบข้อ (ข้อเสื่อม รูมาตอยด์) ข้อดีคือกัดกระเพาะน้อยกว่าตัวอื่น
กินพร้อมหรือหลังอาหารทันที
ปวดท้อง ปวดศีรษะ บวมน้ำ
ผู้ที่แพ้ยากลุ่มซัลฟา หรือเพิ่งรับการผ่าตัดบายพาสหลอดเลือดหัวใจ
การใช้ต่อเนื่องเป็นเวลานานด้วยขนาดสูง อาจเพิ่มความเสี่ยงโรคหลอดเลือดหัวใจ
เก็บที่อุณหภูมิห้อง
ยาปฏิชีวนะ ฆ่าเชื้อแบคทีเรีย (ผิวหนังอักเสบ แผลติดเชื้อ)
กินติดต่อกันจนครบตามแพทย์สั่ง
ปวดท้อง ท้องเสีย ผื่นคัน
ผู้ที่เคยแพ้ยากลุ่ม Cephalosporin
ผู้ที่แพ้ยา Penicillin อาจข้ามมาแพ้ยานี้ได้ด้วย (ควรสังเกตอาการ)
เก็บที่อุณหภูมิห้อง
ยาแก้แพ้ ลดน้ำมูก ผื่นคัน (ชนิดง่วงน้อย)
กินวันละ 1 ครั้ง ก่อนหรือหลังอาหาร
คอแห้ง ปากแห้ง อาจมีอาการง่วงได้บ้างในผู้ป่วยบางราย
ผู้ป่วยโรคไตระยะสุดท้ายที่ต้องล้างไต
ควรสังเกตอาการตนเองก่อนขับขี่รถ หรือควบคุมเครื่องจักร
เก็บพ้นแสงแดด
ยาหยอดตาฆ่าเชื้อแบคทีเรีย (ตาแดง ตาอักเสบแบบมีขี้ตา)
หยอดตา 1-2 หยด ทุก 2-4 ชั่วโมง
ระคายเคือง แสบตาชั่วคราว
มีประวัติโรคไขกระดูกทำงานบกพร่อง
หากอาการไม่ดีขึ้นใน 2-3 วัน ให้รีบพบแพทย์
ควรเก็บในตู้เย็น (2-8°C)
สบู่เหลวฆ่าเชื้อ ทำความสะอาดผิวกายก่อนผ่าตัด หรือล้างมือฆ่าเชื้อ
ใช้ฟอกทำความสะอาดผิวหนังแทนสบู่ปกติ ทิ้งไว้ 1-2 นาทีแล้วล้างออกด้วยน้ำ
ผิวแห้งลอก ระคายเคือง (หากใช้อาบน้ำทุกวัน)
ห้ามใช้ล้างตา ห้ามให้เข้าหู (อาจทำให้หูหนวกได้) ห้ามเข้าปาก
ใช้ภายนอกเท่านั้น หากยาเข้าตาให้รีบล้างออกด้วยน้ำสะอาดปริมาณมากๆ
เก็บที่อุณหภูมิห้อง พ้นแสง
ยารักษาโรคมาลาเรีย โรคข้ออักเสบรูมาตอยด์ และโรคพุ่มพวง (SLE)
กินพร้อมอาหารหรือนม เพื่อลดอาการคลื่นไส้
คลื่นไส้ ตาพร่ามัว การมองเห็นสีผิดปกติ
ผู้ที่มีความผิดปกติของจอประสาทตา หรือลานสายตาแคบ
หากต้องกินต่อเนื่องเป็นเวลานาน ต้องไปตรวจตากับจักษุแพทย์อย่างสม่ำเสมอทุกปี
เก็บที่อุณหภูมิห้อง
ยาแก้แพ้ชนิดฉีด (รักษาลมพิษรุนแรง แมลงสัตว์กัดต่อย แพ้ยา)
ฉีดเข้าเส้นเลือดดำช้าๆ หรือฉีดเข้ากล้ามเนื้อ
ง่วงซึมมาก ปากแห้ง หน้ามืด ความดันตก (ถ้าฉีดเร็ว)
หอบหืดกำเริบ ทารกแรกเกิด
ทำให้ง่วงนอนรุนแรง ห้ามลุกเดินคนเดียวหลังฉีดยา ระวังหน้ามืด
เก็บที่อุณหภูมิห้อง ป้องกันแสง
ยารักษาโรคจิตเภท และแก้อาการสะอึกรุนแรง
กินตามที่แพทย์สั่งอย่างเคร่งครัด
ง่วงซึมมาก หน้ามืดเวลาลุกขึ้น ปากแห้ง ตัวแข็งเกร็ง
ผู้ป่วยที่หมดสติ หรือมีภาวะกดระบบประสาทรุนแรง
ผิวหนังจะไวต่อแสงแดดมาก ควรทาครีมกันแดดและหลีกเลี่ยงแดดจัด ลุกขึ้นยืนช้าๆ
เก็บที่อุณหภูมิห้อง
ยาหย่อนกล้ามเนื้อ (ใช้ร่วมกับยาสลบ หรือใน ICU เพื่อไม่ให้ผู้ป่วยต้านเครื่องช่วยหายใจ)
ฉีดเข้าหลอดเลือดดำ
หัวใจเต้นช้า ความดันตก (พบน้อยกว่ายาหย่อนกล้ามเนื้อตัวอื่น)
แพ้ยานี้
ยาขับออกทางน้ำเลือดด้วยตัวเอง (Hofmann elimination) จึงปลอดภัยมากในคนไข้ที่มีภาวะไตหรือตับวาย
เก็บตู้เย็น (2-8°C) ห้ามแช่แข็ง
ยาเคมีบำบัด รักษามะเร็งปอด มะเร็งรังไข่ มะเร็งศีรษะและลำคอ
หยดเข้าหลอดเลือดดำ
คลื่นไส้อาเจียนรุนแรงมากที่สุด พิษต่อไต พิษต่อหู (ทำให้สูญเสียการได้ยิน)
ผู้ป่วยโรคไตวายรุนแรง หรือการได้ยินบกพร่องรุนแรง
ต้องให้น้ำเกลือปริมาณมาก(Pre/Post Hydration) ทั้งก่อนและหลังให้ยา เพื่อล้างพิษออกจากไตป้องกันไตวาย
เก็บอุณหภูมิห้อง ป้องกันแสง
ยาปฏิชีวนะ ฆ่าเชื้อแบคทีเรีย (สิวอักเสบรุนแรง การติดเชื้อที่ผิวหนัง/ช่องปาก/ฟัน)
กินพร้อมอาหาร ดื่มน้ำตามเต็มแก้ว และไม่ควรเอนตัวนอนทันทีหลังกินยา
ท้องเสีย ปวดมวนท้อง มีรสขมในปาก
ผู้ที่มีประวัติโรคลำไส้อักเสบรุนแรง
หากถ่ายเหลวเป็นน้ำรุนแรง หรือมีมูกเลือด ให้หยุดยาและรีบพบแพทย์ทันที
เก็บที่อุณหภูมิห้อง
ยาปฏิชีวนะฉีด (รักษาสิวอักเสบรุนแรง ติดเชื้อผิวหนัง กระดูก หรือช่องท้อง)
หยดเข้าหลอดเลือดดำ (ห้ามพุชเร็ว)
เส้นเลือดอักเสบ ท้องเสียรุนแรง คลื่นไส้ มีรสขมในปาก
ประวัติโรคลำไส้อักเสบรุนแรง
ห้ามฉีดเข้าหลอดเลือดดำโดยตรงอย่างรวดเร็ว (จะทำให้หัวใจหยุดเต้น) ต้องผสมน้ำเกลือและหยดอย่างน้อย 30 นาที
เก็บที่อุณหภูมิห้อง
ยาน้ำแต้มสิวอักเสบติดเชื้อ (ช่วยให้สิวอักเสบยุบตัวเร็ว)
แต้มเฉพาะจุดที่เป็นสิวอักเสบ วันละ 2 ครั้ง เช้า-เย็น หลังล้างหน้า
ผิวแห้งลอกบริเวณที่แต้ม แสบเล็กน้อย
ผู้ที่แพ้ยากลุ่ม Clindamycin
ไม่ควรใช้ทาทั่วหน้า และไม่ควรใช้เดี่ยวๆ เป็นเวลานานโดยไม่มียาละลายหัวสิวร่วมด้วย (เพราะเชื้อจะดื้อยา)
เก็บที่อุณหภูมิห้อง ปิดฝาให้สนิท (ยาเป็นน้ำใสระเหยง่าย)
ยากันชัก และช่วยลดความวิตกกังวล
กินตามแพทย์สั่งอย่างเคร่งครัด
ง่วงซึม อ่อนเพลีย น้ำลายไหลเยอะกว่าปกติ
ผู้ป่วยโรคตับรุนแรง โรคกล้ามเนื้ออ่อนแรง (MG)
ห้ามหยุดยาเองกะทันหันเด็ดขาด และห้ามดื่มแอลกอฮอล์ระหว่างใช้ยา
เก็บที่อุณหภูมิห้อง
ยาทาสเตียรอยด์ ลดผื่นแพ้อักเสบรุนแรง สะเก็ดเงิน (ความแรงระดับสูงสุด / Super potent)
ทาบางมากๆ เฉพาะจุด วันละ 1-2 ครั้ง
ผิวบางรุนแรง รอยแตกลายถาวร สิวสเตียรอยด์ ยาอาจดูดซึมเข้าร่างกายจนกดภูมิ
ห้ามใช้ในเด็ก ห้ามทาใบหน้า รักแร้ ขาหนีบ แผลติดเชื้อเด็ดขาด
เป็นยาทาสเตียรอยด์ที่แรงที่สุด ห้ามใช้ต่อเนื่องเกิน 2 สัปดาห์ และห้ามทาเป็นบริเวณกว้าง
เก็บที่อุณหภูมิห้อง
ยากระตุ้นการตกไข่ รักษาภาวะมีบุตรยาก
กินตามวันที่แพทย์กำหนดเป๊ะ (มักให้กินติดต่อกัน 5 วัน เริ่มวันที่ 2-5 ของรอบเดือน)
ร้อนวูบวาบ ปวดท้องน้อย ตาพร่ามัว คัดเต้านม
สตรีมีครรภ์ ผู้ที่มีซีสต์ที่รังไข่ เลือดออกทางช่องคลอดผิดปกติ
อาจทำให้ตั้งครรภ์แฝดได้ หากมีอาการตาพร่ามัวรุนแรงหรือปวดท้องมากให้รีบพบแพทย์
เก็บที่อุณหภูมิห้อง
ยาลดความดันโลหิต (มักใช้ในรายที่คุมยากหรือฉุกเฉิน)
กินตามที่แพทย์สั่งอย่างสม่ำเสมอ
ปากแห้ง ง่วงซึมมาก ท้องผูก เวียนศีรษะ
ผู้ป่วยที่มีภาวะหัวใจเต้นช้าผิดปกติรุนแรง
ห้ามหยุดยาเองกะทันหันเด็ดขาด เพราะความดันโลหิตจะพุ่งสูงปรี๊ดจนเป็นอันตราย (Rebound hypertension)
เก็บที่อุณหภูมิห้อง
ยาทาฆ่าเชื้อรา รักษาโรคกลาก เกลื้อน น้ำกัดเท้า เชื้อราในร่มผ้า
ทาบางๆ บริเวณที่เป็น วันละ 2-3 ครั้ง
แสบ แดง คัน ลอก บริเวณที่ทา
แพ้ยากลุ่ม Azole
ต้องทายาต่อเนื่องไปอีก 1-2 สัปดาห์ 'หลังจากที่รอยโรคหายไปแล้ว' เพื่อฆ่าสปอร์และป้องกันเชื้อรากลับมาเป็นซ้ำ
เก็บที่อุณหภูมิห้อง
ยาสอดช่องคลอด รักษาอาการตกขาวที่เกิดจากเชื้อรา (คัน มีตกขาวเป็นก้อนคล้ายนมบูด)
สอดเข้าช่องคลอดให้ลึกที่สุดก่อนนอน (มักมีแบบ 1 เม็ด หรือ 6 เม็ด ตามขนาดมิลลิกรัม)
ระคายเคือง แสบ คัน หรือร้อนบริเวณช่องคลอด
ผู้ที่แพ้ยากลุ่ม Azole
ควรงดการมีเพศสัมพันธ์ระหว่างเหน็บยา ยาอาจทำให้ถุงยางอนามัยหรือแผ่นอนามัยเสื่อมสภาพฉีกขาดง่ายขึ้น
เก็บที่อุณหภูมิห้อง
ยารักษาโรคจิตเภท (มักใช้เป็นทางเลือกเมื่อดื้อยาอื่น)
กินตามแพทย์สั่งอย่างเคร่งครัด
น้ำลายไหลเยอะตอนหลับ ง่วงซึม ท้องผูก น้ำหนักขึ้น เม็ดเลือดขาวต่ำ
ผู้ที่มีประวัติเม็ดเลือดขาวต่ำ โรคลมชักที่ยังควบคุมไม่ได้
ต้องเจาะเลือดดูเม็ดเลือดขาวสม่ำเสมอ หากมีไข้หรือเจ็บคอต้องรีบพบแพทย์ด่วน
เก็บที่อุณหภูมิห้อง
ยาปฏิชีวนะฉีด ฆ่าเชื้อแบคทีเรียดื้อยาสุดขีด (Superbug / ยาทางเลือกสุดท้าย)
หยดเข้าหลอดเลือดดำ
พิษต่อไตสูงมาก ชาตามตัว กล้ามเนื้ออ่อนแรง รอบปากชา
ผู้ที่แพ้ยานี้
ต้องเฝ้าระวังค่าไตอย่างใกล้ชิด ยาอาจทำให้เกิดภาวะกล้ามเนื้ออ่อนแรงจนหายใจลำบากได้
ยาผงเก็บอุณหภูมิห้อง
