ยาลดน้ำตาลในเลือด รักษาโรคเบาหวาน (กลุ่ม DPP-4)
กินวันละ 1 ครั้ง พร้อมหรือก่อนอาหารก็ได้
คัดจมูก ปวดศีรษะ ปวดข้อ (มีผลข้างเคียงค่อนข้างน้อย)
เบาหวานชนิดที่ 1 ผู้ที่มีประวัติตับอ่อนอักเสบ
หากมีอาการปวดท้องรุนแรงร้าวไปที่หลัง (สัญญาณตับอ่อนอักเสบ) ให้รีบพบแพทย์
เก็บที่อุณหภูมิห้อง
ยาทารักษาสิวอักเสบ สิวอุดตัน และช่วยลดรอยดำจากสิว ฝ้า
ทาบางๆ บริเวณที่เป็นสิวหรือรอยดำ วันละ 2 ครั้ง เช้า-เย็น
คันยิบๆ แสบ แดง (มักเป็นในช่วงแรกที่ใช้)
ผู้ที่แพ้ยานี้
มีความปลอดภัยสูงกว่ายาทาสิวชนิดอื่น สามารถใช้ในหญิงตั้งครรภ์ได้ (หากแพทย์พิจารณาว่าจำเป็น)
เก็บที่อุณหภูมิห้อง
ยาแก้พิษงู (เลือกใช้ตามชนิดของงูที่กัด เช่น งูเห่า งูเขียวหางไหม้ งูแมวเซา)
หยดเข้าหลอดเลือดดำช้าๆ
อาการแพ้เซรุ่ม (ผื่นคัน หายใจลำบาก ความดันตก)
ไม่มีข้อห้ามหากมีข้อบ่งชี้ว่าได้รับพิษงูรุนแรง (ช่วยรักษาชีวิต)
เซรุ่มส่วนใหญ่ทำจากม้า มีโอกาสแพ้รุนแรงสูง ต้องมียาแก้แพ้และอุปกรณ์กู้ชีพ (CPR) เตรียมพร้อมเสมอขณะให้เซรุ่ม
เก็บตู้เย็น หรืออุณหภูมิห้อง (สำหรับชนิดผงแห้ง) ตามฉลากระบุ
ยาลดกรด รักษาภาวะเลือดเป็นกรด หรือทำให้ปัสสาวะเป็นด่าง
กินตามแพทย์สั่ง (มักให้กินวันละหลายเม็ด)
ท้องอืด มีแก๊ส เรอ บวมน้ำ (เนื่องจากมียูโซเดียมสูง)
ภาวะเลือดเป็นด่าง ผู้ป่วยหัวใจล้มเหลวรุนแรง
ผู้ที่ต้องจำกัดเกลือโซเดียม (โรคไต/ความดันสูง) ควรระวัง ห้ามกินพร้อมนมเยอะๆ
เก็บปิดฝาให้สนิท ป้องกันความชื้น
ยาลดกรด รักษาภาวะเลือดเป็นกรด หรือทำให้ปัสสาวะเป็นด่าง
กินตามแพทย์สั่ง (มักให้วันละหลายเม็ด)
ท้องอืด มีแก๊ส เรอ บวมน้ำ (มีโซเดียมสูง)
ภาวะเลือดเป็นด่าง ผู้ป่วยหัวใจล้มเหลวรุนแรง
ผู้ที่ต้องจำกัดเกลือ (โรคไต/ความดัน) ควรระวัง ห้ามกินพร้อมนมเยอะๆ
เก็บปิดฝาให้สนิท
ยาหยอดหูเพื่อละลายขี้หูที่แห้ง แข็ง อุดตัน
ตะแคงศีรษะ หยอดหูทิ้งไว้ 10-15 นาที (จะได้ยินเสียงฟองฟู่) จากนั้นตะแคงออกเอาสำลีซับ
หูอื้อชั่วคราว ระคายเคืองช่องหู
ผู้ที่มีแก้วหูทะลุ หรือมีภาวะหูน้ำหนวกอักเสบ
ห้ามใช้คอตตอนบัดแคะหรือปั่นหูเด็ดขาด เพราะจะยิ่งดันขี้หูเข้าลึกไปอีก ให้ใช้สำลีซับแค่ด้านนอกเท่านั้น
เก็บที่อุณหภูมิห้อง
น้ำตาเทียมรักษาตาแห้งรุนแรง มีสารช่วยกักเก็บน้ำได้ดีกว่าปกติ
หยอดตา 1 หยด วันละ 4-6 ครั้ง หรือตามแพทย์สั่ง
คันตา ระคายเคืองตาชั่วคราว
ผู้ที่แพ้ยานี้
ควรหลับตาพักสัก 1-2 นาทีหลังหยอด หากใช้ยาหยอดตาตัวอื่นด้วย ให้เว้นระยะห่าง 5-10 นาที
เก็บที่อุณหภูมิห้อง (เปิดขวดแล้วอยู่ได้ 1 เดือน)
ยากันชักชนิดฉีด (ระงับอาการชักต่อเนื่อง หรือใช้แทนยากินชั่วคราว)
หยดเข้าหลอดเลือดดำ
คลื่นไส้ อาเจียน วิงเวียน เกล็ดเลือดต่ำ ตับอักเสบ
ผู้ป่วยโรคตับรุนแรง โรคตับอักเสบ
ห้ามฉีดพุช (Push) เร็วเกินไป ต้องผสมน้ำเกลือและหยดทางสายช้าๆ ควรเจาะเลือดดูค่าตับสม่ำเสมอ
เก็บที่อุณหภูมิห้อง
ยารักษาไวรัสตับอักเสบซี (รักษาหายขาดได้)
กินวันละ 1 ครั้ง พร้อมหรือไม่มีอาหารก็ได้ (กินให้ตรงเวลา)
ปวดศีรษะ อ่อนเพลีย คลื่นไส้
ใช้ร่วมกับยาต้านไวรัสเอดส์บางชนิด
ห้ามกินยาลดกรด PPIs (เช่น Omeprazole) พร้อมยานี้ เพราะยาจะดูดซึมไม่ได้
เก็บที่อุณหภูมิห้อง
ยารักษาไวรัสตับอักเสบซี (สามารถรักษาให้หายขาดได้)
กินวันละ 1 ครั้ง พร้อมหรือไม่มีอาหารก็ได้ (ต้องกินให้ตรงเวลา)
ปวดศีรษะ อ่อนเพลีย คลื่นไส้
ใช้ร่วมกับยาต้านไวรัสเอดส์บางชนิด
ห้ามกินยาลดกรด PPIs (เช่น Omeprazole) พร้อมยานี้ เพราะยาจะถูกดูดซึมไม่ได้
เก็บที่อุณหภูมิห้อง
รักษาแผลในปาก แผลร้อนใน แผลจากการดัดฟัน หรือแผลหลังถอนฟัน
ซับน้ำลายบริเวณแผลให้หมาด บีบยาลงบนปลายนิ้วหรือคอตตอนบัด แล้วป้ายลงบนแผล 'ห้ามถูไปมา' ให้ป้ายจนเป็นฟิล์มบางๆ ปกคลุมแผลไว้ วันละ 3-4 ครั้ง
อาจรู้สึกสากๆ หรือมีรสชาติแปลกๆ ในปากชั่วขณะ
ผู้ที่แพ้ส่วนประกอบของยา
ตัวยาจะเปลี่ยนเป็นเจลปกคลุมแผลเพื่อช่วยสมานแผลให้หายเร็วขึ้น ปลอดภัยสูงในเด็กและหญิงตั้งครรภ์
เก็บที่อุณหภูมิห้อง ปิดฝาหลอดให้สนิท
ยาป้ายปาก รักษาแผลร้อนใน แผลในปาก หรือแผลถลอกจากการดัดฟัน
บีบยาลงบนคอตตอนบัด ป้ายที่แผลในปาก (ห้ามถูไปมา ให้ป้ายแล้วทิ้งไว้เลย) วันละ 3-4 ครั้ง
อาจรู้สึกสากๆ หรือมีรสชาติแปลกๆ ในปาก
แพ้ส่วนประกอบของยา
การถูยาไปมาจะทำให้ยาเป็นขุยและไม่เกาะแผล ควรซับน้ำลายที่แผลให้หมาดๆ ก่อนป้ายยา (มีความปลอดภัยในเด็กและคนท้อง)
เก็บที่อุณหภูมิห้อง
ยาขับปัสสาวะ ลดความดัน ลดบวมน้ำ (แบบสงวนโพแทสเซียม)
กินพร้อมหรือหลังอาหาร
เต้านมโต/เจ็บเต้านม (ในผู้ชาย) ประจำเดือนผิดปกติ ปัสสาวะบ่อย
ไตวาย ภาวะโพแทสเซียมในเลือดสูง
ห้ามกินอาหารเสริมโพแทสเซียม หรือใช้เกลือเทียมเด็ดขาด
เก็บที่อุณหภูมิห้อง
ยาขับปัสสาวะ ลดความดัน ลดอาการบวมน้ำ (ชนิดสงวนโพแทสเซียม)
กินพร้อมหรือหลังอาหาร
เต้านมโต/เจ็บเต้านม (ในผู้ชาย) ประจำเดือนผิดปกติ ปัสสาวะบ่อย
ผู้ป่วยไตวาย ภาวะโพแทสเซียมในเลือดสูง
ห้ามกินอาหารเสริมโพแทสเซียม หรือใช้เกลือเทียมเด็ดขาด เพราะอาจทำให้หัวใจหยุดเต้น
เก็บที่อุณหภูมิห้อง
ยาละลายลิ่มเลือด (รักษาหลอดเลือดหัวใจอุดตันเฉียบพลัน STEMI)
หยดเข้าหลอดเลือดดำ
เลือดออกรุนแรงตามอวัยวะต่างๆ เลือดออกในสมอง ความดันโลหิตตก แพ้ยา
มีเลือดออกในสมอง เพิ่งผ่าตัดใหญ่ใน 2 เดือน ความดันพุ่งสูงวิกฤต
หากผู้ป่วยเคยได้รับยานี้มาก่อนหน้านี้ ร่างกายอาจมีภูมิต้านทาน ทำให้ยาไม่ได้ผลและเกิดปฏิกิริยาแพ้รุนแรงได้ (ต้องเปลี่ยนยา)
ยาผงเก็บตู้เย็น (2-8°C)
ยาหย่อนกล้ามเนื้อชนิดออกฤทธิ์เร็วมาก (ใช้ฉุกเฉินตอนใส่ท่อช่วยหายใจ)
ฉีดเข้าหลอดเลือดดำ
กล้ามเนื้อกระตุกก่อนหย่อนตัว โพแทสเซียมในเลือดสูงขึ้น ปวดกล้ามเนื้อหลังฟื้น
ผู้ป่วยไฟไหม้น้ำร้อนลวกระยะรุนแรง ผู้ป่วยอัมพาตครึ่งซีก ภาวะโพแทสเซียมสูง
อาจทำให้เกิดภาวะไข้สูงวิกฤต (Malignant hyperthermia) ซึ่งอันตรายถึงชีวิตได้
เก็บตู้เย็น (2-8°C)
ยาเคลือบแผลในกระเพาะอาหารและลำไส้
กินก่อนอาหาร 1 ชั่วโมง และก่อนนอน
ท้องผูก ปากแห้ง
ผู้ป่วยโรคไตวายรุนแรง (ระวังอลูมิเนียมสะสม)
ห้ามกินพร้อมยาลดกรดตัวอื่น ต้องเว้นห่างอย่างน้อย 30 นาที
เก็บที่อุณหภูมิห้อง
ยาเคลือบแผลในกระเพาะอาหารและลำไส้
กินตอนท้องว่าง (ก่อนอาหาร 1 ชั่วโมง) และก่อนนอน
ท้องผูก ปากแห้ง
ผู้ป่วยโรคไตวายรุนแรง (ระวังอลูมิเนียมสะสมในร่างกาย)
ห้ามกินพร้อมยาลดกรดตัวอื่น ต้องเว้นระยะห่างอย่างน้อย 30 นาที
เก็บที่อุณหภูมิห้อง
ยารักษาโรคลำไส้อักเสบเรื้อรัง และโรคข้ออักเสบรูมาตอยด์
กินหลังอาหารทันที และดื่มน้ำตามมากๆ
ปวดศีรษะ คลื่นไส้ ปัสสาวะ/เหงื่อ/น้ำตาเปลี่ยนเป็นสีเหลืองส้ม
แพ้ยากลุ่มซัลฟา หรือยาแอสไพริน ลำไส้อุดตัน
ผิวหนังจะไวต่อแดด และยาทำให้สีปัสสาวะเปลี่ยน (เป็นเรื่องปกติ)
เก็บที่อุณหภูมิห้อง
ยารักษาโรคลำไส้อักเสบเรื้อรัง และโรคข้ออักเสบรูมาตอยด์
กินหลังอาหารทันที และดื่มน้ำตามมากๆ
ปวดศีรษะ คลื่นไส้ ปัสสาวะ/เหงื่อ/น้ำตาเปลี่ยนเป็นสีเหลืองส้ม
แพ้ยากลุ่มซัลฟา หรือยาแอสไพริน ผู้ป่วยลำไส้อุดตัน
ผิวหนังจะไวต่อแสงแดด สีปัสสาวะที่เปลี่ยนไปเป็นเรื่องปกติจากตัวยา ไม่ต้องตกใจ
เก็บที่อุณหภูมิห้อง
ยาปฏิชีวนะ ฆ่าเชื้อแบคทีเรีย (ทางเดินหายใจ ทางเดินปัสสาวะ ผิวหนัง)
กินติดต่อกันจนครบตามแพทย์สั่ง
ท้องเสียรุนแรง คลื่นไส้ ผื่นคัน
ผู้ที่แพ้ยากลุ่ม Penicillin
หากท้องเสียรุนแรง มีไข้ ถ่ายเป็นมูกเลือด ให้รีบพบแพทย์
เก็บที่อุณหภูมิห้อง
ยาปฏิชีวนะ ฆ่าเชื้อแบคทีเรีย (ทางเดินหายใจ ทางเดินปัสสาวะ ผิวหนัง)
กินติดต่อกันจนครบตามที่แพทย์สั่ง
ท้องเสียรุนแรง คลื่นไส้ ผื่นคัน
ผู้ที่แพ้ยากลุ่ม Penicillin
หากมีอาการท้องเสียรุนแรง ถ่ายเป็นน้ำ มีไข้ ถ่ายเป็นมูกเลือด ให้รีบพบแพทย์
เก็บที่อุณหภูมิห้อง
ยาพ่นควบคุมอาการหอบหืดและถุงลมโป่งพอง (ใช้เป็นประจำทุกวัน)
สูดพ่นทางปาก เช้า-เย็น ตามแพทย์สั่ง (หมุนแกนยาจนดังคลิกก่อนสูด)
เสียงแหบ เชื้อราในช่องปาก ใจสั่น
ห้ามใช้เป็นยาพ่นฉุกเฉินขณะหอบกำเริบรุนแรง
🚨 หลังพ่นยาเสร็จ ต้องบ้วนปากและกลั้วคอด้วยน้ำสะอาดทุกครั้ง เพื่อป้องกันเชื้อราขึ้นในปาก
เก็บที่อุณหภูมิห้อง ปิดฝาให้สนิทเพื่อกันความชื้น
น้ำตาเทียม บรรเทาอาการตาแห้ง แสบตา ระคายเคือง
หยอดตา 1-2 หยด เมื่อรู้สึกตาแห้ง
ตาพร่ามัวชั่วขณะหลังหยอด
ผู้ที่แพ้ส่วนประกอบของยา
ชนิดขวดมีสารกันบูด ไม่ควรหยอดเกินวันละ 4-6 ครั้ง ควรถอดคอนแทคเลนส์ก่อนหยอด
เก็บที่อุณหภูมิห้อง (เปิดแล้วอยู่ได้ 1 เดือน)
