ยาปฏิชีวนะชนิดฉีด ฆ่าเชื้อแบคทีเรียแกรมลบรุนแรงในโรงพยาบาล
หยดเข้าเส้นเลือดดำ หรือฉีดเข้ากล้ามเนื้อ
พิษต่อไต (ค่าไตสูงขึ้น) พิษต่อหู (หูอื้อ ทรงตัวไม่ได้ สูญเสียการได้ยิน)
ผู้ที่มีประวัติแพ้ยากลุ่ม Aminoglycosides สตรีมีครรภ์
ต้องเฝ้าระวังการทำงานของไตและการได้ยินอย่างใกล้ชิดตลอดการให้ยา
เก็บที่อุณหภูมิห้อง
ยาขับปัสสาวะและลดความดันโลหิต (สูตรผสมรักษาระดับโพแทสเซียม)
ควรกินตอนเช้าหรือหลังอาหารเช้า (หลีกเลี่ยงการกินก่อนนอนเพื่อไม่ให้ตื่นมาปัสสาวะ)
ปัสสาวะบ่อย เวียนศีรษะ อ่อนเพลีย
ผู้ป่วยโรคไตวายรุนแรง หรือผู้ที่มีปัสสาวะไม่ออก
ห้ามกินอาหารเสริมที่มีโพแทสเซียม หรือใช้เกลือเทียมร่วมด้วย เพราะอาจทำให้โพแทสเซียมในเลือดสูงเกินไป
เก็บที่อุณหภูมิห้อง
ยาขยายหลอดลม รักษาโรคหอบหืดและถุงลมโป่งพอง
กินหลังอาหารเพื่อลดการระคายเคืองกระเพาะ
ใจสั่น หัวใจเต้นเร็ว นอนไม่หลับ คลื่นไส้
ผู้ป่วยแผลในกระเพาะอาหารที่กำลังกำเริบ โรคลมชักที่คุมไม่ได้
ห้ามดื่มกาแฟ ชา หรือเครื่องดื่มชูกำลังในปริมาณมาก เพราะจะไปเสริมฤทธิ์ยาจนใจสั่นรุนแรง
เก็บที่อุณหภูมิห้อง
ยาขยายหลอดลมชนิดฉีด รักษาหอบหืดกำเริบรุนแรง
หยดเข้าหลอดเลือดดำช้าๆ
ใจสั่น หัวใจเต้นเร็วผิดจังหวะ คลื่นไส้ อาเจียน ชัก (หากยาเกินขนาด)
ผู้ป่วยโรคแผลในกระเพาะอาหารรุนแรง หรือแพ้ยานี้
ห้ามฉีดพุชเข้าเส้นเลือดเร็วๆ เด็ดขาด เพราะจะทำให้หัวใจหยุดเต้น
เก็บที่อุณหภูมิห้อง ป้องกันแสง
รักษาภาวะหัวใจเต้นผิดจังหวะรุนแรง
กินพร้อมหรือไม่พร้อมอาหารก็ได้ แต่ควรปฏิบัติให้เหมือนเดิมทุกวัน
ผิวหนังไวต่อแสงแดด ไทรอยด์ผิดปกติ ตะกอนสะสมที่กระจกตา
หัวใจเต้นช้าผิดปกติชนิดรุนแรง แพ้ธาตุไอโอดีน
ยาตีกับยาอื่นเยอะมาก (เช่น ยาลดไขมัน ยาละลายลิ่มเลือด) ต้องแจ้งแพทย์และเภสัชกรทุกครั้งเมื่อรับยาใหม่
เก็บที่อุณหภูมิห้อง ป้องกันแสง
ยาฉีดรักษาภาวะหัวใจเต้นผิดจังหวะรุนแรง / กู้ชีพ (CPR)
ฉีดหรือหยดเข้าหลอดเลือดดำ
ความดันโลหิตตก หัวใจเต้นช้า หลอดเลือดดำอักเสบรุนแรง (Phlebitis)
ผู้ที่มีภาวะหัวใจเต้นช้าผิดปกติชนิดรุนแรง (Heart block)
ยาระคายเคืองเส้นเลือดมาก ควรให้ทางหลอดเลือดดำเส้นใหญ่ (Central line) หากทำได้
เก็บอุณหภูมิห้อง พ้นแสง
รักษาโรคซึมเศร้า ปวดปลายประสาท และป้องกันไมเกรน
มักให้กินก่อนนอน (เพราะยาทำให้ง่วงซึม)
ปากแห้ง ท้องผูก ตาพร่า ง่วงซึม น้ำหนักตัวเพิ่ม
ผู้ที่เพิ่งฟื้นตัวจากภาวะกล้ามเนื้อหัวใจตาย
ระวังหน้ามืดเวลาเปลี่ยนอิริยาบถ และอาจทำให้ปัสสาวะขัดในผู้สูงอายุ
เก็บที่อุณหภูมิห้อง
ยาลดความดันโลหิตสูง และบรรเทาอาการเจ็บหน้าอก
ควรกินยาในเวลาเดียวกันของทุกวัน
ขาหรือข้อเท้าบวม หน้าแดง เวียนศีรษะ
ผู้ที่มีภาวะช็อกเนื่องจากโรคหัวใจ
หากมีอาการขาบวมมากจนกดบุ๋ม หรือรบกวนการใช้ชีวิต ควรแจ้งแพทย์ให้ทราบ
เก็บในภาชนะปิดสนิท พ้นแสง
ยาปฏิชีวนะ ฆ่าเชื้อแบคทีเรีย (เช่น เจ็บคอ ทอนซิลอักเสบ แผลติดเชื้อ)
กินตามเวลา และต้องกินติดต่อกันจนหมดตามที่แพทย์สั่ง
ท้องเสีย ท้องอืด คลื่นไส้ ผื่นคัน
ผู้ที่แพ้ยากลุ่มเพนิซิลลิน (Penicillin)
หากมีอาการหน้าบวม ปากบวม หายใจไม่ออก ให้หยุดยาทันทีและไปโรงพยาบาลด่วน
เก็บที่อุณหภูมิห้อง พ้นความชื้น
ยาปฏิชีวนะ ฆ่าเชื้อแบคทีเรีย (ใช้เมื่อเชื้อเริ่มดื้อยา เช่น ไซนัส หูอักเสบ ปอดอักเสบ)
กินก่อนหรือพร้อมอาหาร และต้องกินติดต่อกันจนหมด
ท้องเสีย (พบบ่อยมาก) คลื่นไส้ อาเจียน
แพ้ยาเพนิซิลลิน หรือเคยมีภาวะตับอักเสบจากยานี้
ยาดูดความชื้นง่ายและเสียสภาพไวมาก ให้แกะฟอยล์เฉพาะตอนจะกินเท่านั้น ห้ามแกะทิ้งไว้ในตลับแบ่งยา
เก็บในที่แห้งและเย็น (อุณหภูมิไม่เกิน 25°C)
ยาฆ่าเชื้อราชนิดฉีดที่ออกฤทธิ์รุนแรง (ชนิดดั้งเดิม หรือ ชนิด Liposomal)
หยดเข้าหลอดเลือดดำช้าๆ (2-6 ชั่วโมง)
ไข้สูง หนาวสั่นรุนแรงขณะให้ยา พิษต่อไต ระดับโพแทสเซียมในเลือดต่ำรุนแรง
ผู้ที่มีประวัติแพ้ยานี้อย่างรุนแรง
มักต้องให้ยาแก้แพ้ (CPM) ยาลดไข้ และสเตียรอยด์ ก่อนเริ่มหยดยาเสมอ เพื่อลดผลข้างเคียงเรื่องไข้สั่น
เก็บตู้เย็น (2-8°C) ป้องกันแสง
ยาปฏิชีวนะ ฆ่าเชื้อแบคทีเรีย (มักใช้ทางเดินอาหารหรือปัสสาวะติดเชื้อ)
กินตอนท้องว่าง (ก่อนอาหาร 1 ชม. หรือหลัง 2 ชม.)
ผื่นคัน ท้องเสีย คลื่นไส้
ผู้ที่แพ้ยากลุ่มเพนิซิลลิน (Penicillin)
ต้องกินให้ครบตามกำหนดเพื่อป้องกันเชื้อดื้อยา
เก็บที่อุณหภูมิห้อง
ยาปฏิชีวนะชนิดฉีด ฆ่าเชื้อแบคทีเรีย (เยื่อหุ้มสมองอักเสบ ติดเชื้อทางเดินปัสสาวะ)
ฉีดเข้าเส้นเลือดดำ หรือกล้ามเนื้อ
ผื่นแพ้ยา คลื่นไส้ ท้องเสีย
ผู้ที่มีประวัติแพ้ยาเพนิซิลลิน (Penicillin)
หลังผสมยาแล้วตัวยาจะเสื่อมสภาพไวมาก (ภายใน 1 ชม.) ต้องรีบฉีดทันที
ยาผงเก็บอุณหภูมิห้อง
บรรเทาอาการแสบร้อนกลางอก จุกเสียด อาหารไม่ย่อย
ชนิดเม็ดให้เคี้ยวให้ละเอียดก่อนกลืน / ชนิดน้ำให้เขย่าขวดก่อนกิน
ท้องผูก (จากอลูมิเนียม) หรือ ท้องเสีย (จากแมกนีเซียม)
ผู้ป่วยโรคไตวายรุนแรง
ควรกินห่างจากยาโรคประจำตัวอื่นๆ 2 ชั่วโมง เพื่อป้องกันยาลดกรดไปรบกวนการดูดซึมยาอื่น
เก็บที่อุณหภูมิห้อง
ยาเหน็บทวารหนัก รักษาริดสีดวงทวาร (ลดบวม อักเสบ คัน)
เหน็บทวารหนัก วันละ 1-2 แท่ง (เช้าและก่อนนอน) และหลังถ่ายอุจจาระ
แสบ ระคายเคืองทวารหนัก
แผลติดเชื้อรอบทวารหนัก
หากมียาไหลซึมเปื้อนกางเกงในถือเป็นเรื่องปกติ แนะนำให้ใส่แผ่นรองอนามัย
เก็บที่อุณหภูมิห้อง หรือแช่ตู้เย็นได้หากยาละลายนิ่ม
ยาละลายลิ่มเลือด (ป้องกันอัมพฤกษ์/อัมพาตจากหัวใจเต้นผิดจังหวะ)
กินวันละ 2 ครั้ง ห่างกัน 12 ชั่วโมง
เลือดออกง่าย ช้ำจ้ำเลือดตามตัว
กำลังมีเลือดออกรุนแรงในร่างกาย ผู้ที่เปลี่ยนลิ้นหัวใจเทียมแบบโลหะ
ไม่ต้องเจาะเลือดดูค่าความแข็งตัวของเลือด แต่ผู้ป่วยต้องกินยาให้ตรงเวลาเป๊ะ ห้ามลืมเด็ดขาด
เก็บที่อุณหภูมิห้อง
ยารักษาโรคจิตเภท และโรคอารมณ์สองขั้ว (ไบโพลาร์)
กินวันละ 1 ครั้ง เวลาใดก็ได้ แต่ควรเป็นเวลาเดิมทุกวัน
กระสับกระส่าย (คล้ายอยู่นิ่งไม่ได้) ปวดศีรษะ นอนไม่หลับ น้ำหนักขึ้น
ผู้ที่เคยแพ้ยานี้
ยานี้ทำให้น้ำหนักขึ้นน้อยกว่ายาจิตเวชตัวอื่น แต่ผู้สูงอายุที่มีภาวะสมองเสื่อมควรใช้อย่างระมัดระวัง
เก็บที่อุณหภูมิห้อง
ยาทาสเตียรอยด์ ลดผื่นคัน แพ้ อักเสบ (ความแรงปานกลาง)
ทาบางๆ บริเวณที่มีอาการ วันละ 2-3 ครั้ง
ผิวแห้ง ผิวบางลง
ห้ามทาบริเวณแผลเปิด หรือผิวหนังที่ติดเชื้อ (เชื้อรา แบคทีเรีย ไวรัส)
หลีกเลี่ยงการทาบริเวณใบหน้าหรือจุดซ่อนเร้นเป็นเวลานาน
เก็บที่อุณหภูมิห้อง
ยาต้านเกล็ดเลือด ป้องกันโรคหลอดเลือดสมองและหัวใจอุดตัน
กินหลังอาหารทันทีและดื่มน้ำตามมากๆ วันละ 1 ครั้ง
ระคายเคืองกระเพาะอาหาร เลือดออกง่ายกว่าปกติ
เป็นไข้เลือดออก แผลในกระเพาะรุนแรง หอบหืดที่แพ้แอสไพริน
ห้ามใช้ลดไข้ในเด็กเด็ดขาด (ระวังกลุ่มอาการ Reye's syndrome ที่อันตรายถึงชีวิต)
เก็บในที่แห้ง ปิดฝาให้สนิท
ยาต้านไวรัส HIV
กินพร้อมอาหารเพื่อให้ยาดูดซึมได้ดีขึ้น
ตาเหลือง ตัวเหลือง (ภาวะดีซ่านจากยา) ปวดศีรษะ
แพ้ยานี้ หรือกำลังใช้ร่วมกับยาลดกรด PPIs (เช่น Omeprazole)
ห้ามกินร่วมกับยาลดกรด ต้องเว้นระยะเวลาตามที่เภสัชกรแนะนำอย่างเคร่งครัด
เก็บที่อุณหภูมิห้อง
ยาลดความดันโลหิต และลดอัตราการเต้นของหัวใจ
กินก่อนหรือหลังอาหาร เวลาเดิมทุกวัน
เหนื่อยล้า มือเท้าเย็น หัวใจเต้นช้าลง
โรคหอบหืดรุนแรง ภาวะหัวใจเต้นช้าผิดปกติ
ห้ามหยุดยาเองกะทันหัน เพราะอาจทำให้โรคหัวใจกำเริบฉับพลัน
เก็บที่อุณหภูมิห้อง
ยาลดระดับคอเลสเตอรอลและไขมันในเลือด
กินวันละ 1 ครั้ง เวลาใดก็ได้ (แต่ควรเป็นเวลาเดิมเสมอ)
ปวดเมื่อยกล้ามเนื้อ ท้องอืด ท้องผูก
สตรีมีครรภ์ หญิงให้นมบุตร ผู้ป่วยโรคตับระยะลุกลาม
หากมีอาการปวดกล้ามเนื้อรุนแรงผิดปกติ หรือปัสสาวะสีเข้มคล้ายน้ำโค้ก ให้รีบพบแพทย์
เก็บพ้นแสงแดด
ยาหย่อนกล้ามเนื้อ (ใช้ร่วมกับยาสลบเพื่อใส่ท่อช่วยหายใจ หรือใน ICU)
ฉีดเข้าหลอดเลือดดำ
ความดันตก หัวใจเต้นเร็ว หลอดลมหดเกร็ง (เนื่องจากการหลั่งฮิสตามีน)
ผู้ที่เคยแพ้ยานี้
ยาไม่มีฤทธิ์ทำให้หลับ! ผู้ป่วยจะรู้ตัวแต่ขยับไม่ได้ ต้องให้ยานอนหลับ/ยาสลบร่วมด้วยเสมอ และต้องมีเครื่องช่วยหายใจพร้อม
เก็บตู้เย็น (2-8°C) ห้ามแช่แข็ง
ยาฉีดรักษาภาวะหัวใจเต้นช้าผิดปกติฉุกเฉิน หรือใช้ถอนพิษสารเคมีกำจัดแมลง
ฉีดเข้าเส้นเลือดดำ หรือกล้ามเนื้อ
ปากแห้ง คอแห้ง ตาพร่า ม่านตาขยาย หัวใจเต้นเร็ว ปัสสาวะคั่ง
โรคต้อหินมุมปิด ลำไส้อุดตัน
ผู้ป่วยจะตาพร่าสู้แสงไม่ได้ชั่วคราว และอาจมีอาการกระสับกระส่าย (ถ้ายาเกินขนาด)
เก็บอุณหภูมิห้อง
